امروز شاهد تغيير و تحولات جدي در عرصه فناوري هستيم و دانشگاه به سبب رسالت‌ها و تعهداتي كه نسبت به جامعه دارد بايد از يكسو براي بقا و اثر بخشي خود تلاش كند و از سوي ديگر با توجه به نقشي كه در جوامع به عنوان الگو و قالب ساير سازمان‌ها دارد، بايد در جهت ايجاد بستري مناسب براي اثربخش كردن سازمان‌هاي ديگر برنامه‌ريزي كند، تا با شيوه‌هاي جديد و كارآمد بتواند با ارائه محصول و خدمات خود به جامعه نتيجه ارزشمندي را به بار آورد.

عدم تطابق و سازگاري به موقع دانشگاه‌ با محيط پيرامون سبب اختلال و تنش در ايفاي كاركردهاي دانشگاه خواهد شد. لذا يكي از الگوهاي جديد، رويكرد سيستمي به نظام آموزش عالي مي‌باشد كه در اين رويكرد دو مولفه‌ي مشتري گرايي و نتيجه گرايي نقش كليدي و اساسي در كيفيت خروجي سيستم دارند.

دانشگاه بايد باور داشته باشد كه يك سيستم و مجموعه‌اي اجتماعي است؛ هر سيستم زماني كه رابطه بهينه‌ي خود را با محيط از دست بدهد و به داد و ستد مادي و اطلاعاتي با محيط نپردازد با اين روند حالت ايستا به خود بگيرد،‌ هويت مستقل و جامعيت خود را از دست خواهد داد.

«بارتون كلارك» معتقد است كه دانشگاه‌هاي پويا در قرن بيست و يكم دانشگاه‌هايي هستند كه كارآفرين بوده و بتوانند ارزش‌هاي تخصصي و مديريتي را تلفيق نمايند. در زمان ما، آموزش معطوف به كارآفريني در دانشگاه‌هاي كشورهاي توسعه يافته و در حال توسعه رو به افزايش است. اين برنامه‌ها با هدف ايجاد تجربيات علمي و فرآيند مناسب توليد كالاهاي جديد طراحي شده‌اند. معمولاً اين نوع برنامه‌ها، به دانشجويان در توليد ايده‌هاي نوين و برنامه‌ريزي جهت عملي ساختن ايده‌هاي نوين و برنامه‌ريزي جهت عملي ساختن اين ايده‌ها كمك مي‌كنند. در اين برنامه‌ها از روش‌هاي مختلف آموزشي به منظور ارتقاي مهارت‌هاي دانشجويان براي ورود به بازار كار و تأسيس شركت‌هاي تجاري استفاده مي‌شود.

در حال حاضر، دانشگاه‌ها با تأسيس پارك‌هاي فناوري، شهرك‌هاي تحقيقاتي و انكوباتورها برآنند كه از كارآفرين و كاربردي كردن ايده‌هاي جديد حمايت كنند. اما دانشگاه كارآفرين موضوع جديدي است كه از يك سو توجه آن به دانش آموختگان است كه بتوانند فعاليت‌هاي كارآفرينانه از خود بروز دهند و از سوي ديگر به تنوع بخشي، نوآوري در ارايه محصولات و خدمت آموزشي و پژوهشي تأكيد دارد.

دانشگاه كارآفرين، دانشگاه سيستمي است كه مهم‌ترين واژه در ادبيات آن نتيجه‌گرايي و مشتري‌گرايي است؛ زيرا اين دانشگاه شامل گروهي از وظايف، به هم پيوسته است كه با هم نتيجه‌ي ارزشمندي از ديد مشتري به بار مي‌آورند. در اين دانشگاه با بهره‌گيري از ابزارهاي مديريت كارآفرين و رويكرد سيستمي، فعاليت‌هاي آموزشي را با نيازهاي جهان امروز و جهان آينده منطبق مي‌شود.

شايد بتوان اينگونه بيان كرد كه دانشگاهي كه قصد دارد كارآفرين تربيت نمايد بايد خود سازماني كارآفرين باشد. سازماني كه سعي كند خود نيز انعطاف‌پذير، كارآمد، خلاق، نوآور و كارآفرين باشد تا بتواند نسبت به تغير و تحولات انعطاف داشته و فرصت‌هاي موجود در بازار را از دست ندهد.

اين سازمان متعهد مي‌شود كه محصولات جديد، فرآيندهاي جديد و نظام‌هاي سازماني نوين ايجاد نمايد و براي اين منظور انقلاب جديدي به سوي گسترش كارآفريني درون سازماني، جريان مي‌يابد. در اين سازمان استعداد وايده‌هاي افراد سازمان، اصلي‌ترين سرمايه‌ي آن محسوب مي‌شود.

«فراي»‌ معتقد است سازمان كارآفرين زماني ايجاد مي‌شود كه بالاترين مقام اجرايي نسبت به مفهوم كارآفريني متعهد شود و بعد از آن كل سازمان كارآفريني را بپذيرد و يك ساختار زنده و پويا در سازمان ايجاد شود. همچنين توسعه‌ي فرهنگ كارآفريني و شناسايي استعدادهاي كارآفرينانه و پاداش به كارآفرينان از عمده‌ترين كارهايي است كه هر سازمان براي كارآفرين شدن بايد انجام دهد.

نظام علمي ـ كاربردي كه با هدف تربيت افراد متخصص مورد نياز سازمان‌ها و دستگاه‌هاي اجرايي پا به عرصه آموزش عالي نهاد است، مأموريت يافت تا با تربيت افراد كارآفرين سطح فناوري موجود در دستگاه‌ها و سازمان‌ها را ارتقاء دهد.

از دانش آموختگان اين نظام انتظار مي‌رود كه بتوانند با به كارگيري سطوحي از دانش خود در مهارت‌هاي شغلي، دانش فن را با نيازهاي بازار پيوند زنند و محصول و يا خدمت جديدي را به جامعه ارايه دهند و يا فرآيند توليد را با رفتار و بينش علم خود بهبود بخشند.

از اين رو دانشگاه جامع علمي ـ كاربردي به عنوان پلي بين قطب‌هاي علم كشور و سازمان‌ها و دستگاه‌هاي اجرايي وظيفه كاربردي ساختن دستاوردهاي علمي كشور را بر عهده دارد و يا به عبارتي نظام علمي ـ‌كاربردي بوسيله آموزش افراد شاغل در دستگاه‌هاي اجرايي و يا افرادي كه در حوزه‌ي عملكرد آن دستگاه‌ اجرايي مبادرت مي‌ورزند تا از اين طريق بتوانند راهكارها و شيوه‌هاي علمي را جايگزين شيوه‌هاي سنتي و ناكارآمد قبلي نمايند و همچنين با توجه به برنامه پنج ساله چهارم توسعه كه مبتني بر دانايي محوري است، نظام علمي ـ كاربردي مي‌تواند با آموزش علمي ـ كاربردي منجر به گسترش مشاغل مبتني بر دانش شده و بستر مناسبي را براي اقتصاددانايي محور فراهم آورد.

رشد و توسعه در يك نظام زماني ميسر خواهد بود كه افرادي در بين ساير آحاد جامعه با خطر‌پذيري، اقدام به نوآوري كرده و با نوآوري آنها روش‌ها و راه حل‌هاي جديد جايگزين راهكارهاي ناكارآمد و كهن قبلي شود.

با توجه به مطالب فوق، نظام علمي ـ كاربردي بايد در صف اول دانشگاه‌هاي كشور به گسترش كار آفريني مبادرت ورزد و اين امر را يكي از اساسي‌ترين رسالت‌هاي خود تلقي نمايد و در جهت توسعه آن تلاش نمايد. براي روشن شدن رابطه بين نظام علمي ـ كاربردي با كارآفريني بهتر است وجه تمايز آن با ساير نظام‌هاي آموزش عالي و فني و حرفه‌اي مشخص شود.

از يك فرد تربيت شده در نظام فني و حرفه‌اي انتظار مي‌رود كه كاري كه به او محول شده است به نحوي شايسته و در حد استاندارد تعيين شده قبلي انجام دهد او با يادگيري استانداردها سعي مي‌كند شيوه‌ي انجام كارها را به درستي آموخته و آنها را به كار بندد. اما به دليل اينكه دوره‌هاي علمي ـ كاربردي سبب بكارگيري سطوحي از دانش فني و تكنولوژي‌هاي جديد در حوزه‌ي فعاليت‌هاي حرفه‌اي و مهارتي مي‌شود، انتظار مي‌رود دانشجوي علمي ـ كاربردي بتواند آن كار را به شيوه‌اي علمي و كارآمدتر از قبل انجام دهد. اما فرآيند تبديل يك ايده برگرفته از تئوري‌هاي علمي به يك محصول و يا خدمت جديد به جامعه و يا به كارگيري آن براي بهبود فرآيندهاي فعلي كار آساني نيست، با بررسي بر روي هزاران نوآوري و طبقه‌بندي آنها به اين نتيجه رسيده‌اند كه 32 درصد از كل نوآوري‌هاي جهان ناشي از ارايه‌ي راه حل‌هاي علمي در حوزه‌ي فعاليت‌هاي حرفه‌اي مي‌باشد.

بنابراين به كارگيري سطوحي از دانش در فعاليت‌هاي شغلي، خود يك نوآوري بوده و بيانگر خلاقت افراد مي‌باشد. تفاوت عمده‌ي فني و حرفه‌اي و علمي ـ كاربردي در بكارگيري لايه‌‌هاي علم در مسايل شغلي مي‌باشد،‌كه اين كار مستلزم انجام كارها به شيوه‌اي علمي، جديد و نوآورانه است. بنابراين از دانشگاه جامع علمي ـ كاربردي انتظار مي‌رود كه مشاغل مبتني بر دانش را گسترش داده تا دا نشجويان آن بتوانند تنش‌هاي بين رويكرد علمي و مساله گشايي حرفه‌اي را در تمام مشاغل مطرح سازند.

از دانشجويان ساير دانشگاه‌هاي نظري و دانش محور انتظار مي‌رود كه با مطالعه و بررسي مقالات علمي و تئوري‌هاي موجود بتوانند مقاله‌اي را ارايه نمايند و تئوري جديدي به تئوري‌هاي موجود اضافه كنند و از اين طريق به توليد علم بپردازند. اين كار اگر چه منجر به گسترش مرزهاي دانش مي‌شود، اما بايد دانست كه دانش و علوم مختلف به رفاه و ثروت عمومي براي جامعه تبديل نمي‌شود مگر با افرادي كارآفرين كه بتوانند با ارايه‌ي راه‌حل‌هاي جديد شيوه‌ها و راهكارهاي ناكارآمد قبلي را كنار بگذارند و با خلاقيت و نوآوري، محصول و يا خدمت جديدي را به جامعه ارايه نمايند. از اين حيث دانشجوي علمي ـ كاربردي سعي مي‌كند با آگاهي يافتن از تئوري‌هاي علمي موجود و آشنايي با دانش جديد، آنها را در حرفه‌ي خود به كار بندد و راه‌حل و راه‌كار جديد و نوآورانه‌اي را براي مسائل كاربردي ارايه دهد. بدين سبب دانشجوي علمي ـ كاربردي پر كننده خلاء‌بين علم و بازار مي‌باشد؛ آنها با ايده گرفتن از افراد نخبه و علمي كشور و به كارگيري آن ايده در كسب و كار خود، محصول و يا خدمت جديدي را به جامعه ارايه مي‌دهند و سبب مي‌شوند كه همگان بتوانند از علم توليد شده توسط افراد محقق و نخبه، بهره‌مند شوند. بنابراين دانشجوي علمي ـ كاربردي با بهره‌گيري از مقالات علمي و تئوري‌هاي موجود ايده‌سازي، ايده‌يابي كرده و آن ايده را با توجه به دروس علمي ـ كاربردي به يك محصول و خدمت جديد تبديل كرده و به بازار ارايه مي‌نمايد و يا اينكه فردي است شاغل كه با ارايه‌ي يك ايده و پي‌گيري مستمر آن ايده تا رسيدن به نتيجه مطلوب، تحولي در سازمان ايجاد مي‌كند كه به آن كارآفرين سازماني اطلاق مي‌گردد.

كارآفريني: موضوعي است كه در اواخر قرن بيستم مورد توجه محافل آموزشي كشورهاي جهان قرار گرفته و در كشور عزيزمان براي اولين بار از طريق درس كارآفريني در نظام جديد آموزش متوسطه كشور مطرح شد.

يكي از اهداف درس كار آفريني؛ ايجاد انگيزة اعتقادي كافي در دانشجويان دانشگاه جامع علمي كاربردي است براي كار و تلاش و مشاركت جدي در فعاليت‌هاي سالم اقتصادي است. كه لازمة آن چگونگي بكار بستن تخصص از يك طرف و از طرف ديگر بكارگيري مهارت‌هاي لازم براي راه‌اندازي يك واحد كاري و يا انجام كار مفيد در محيط‌هاي كاري است. از اين نظر بعضي از صاحب‌نظران توسعه كار آفريني را انرژي محركه موتور توسعه اقتصادي هر كشور دانسته‌اند.

براي ايجاد زمينة مناسب براي تربيت و پرورش تفكر كار آفريني كه فرد بتواند به صورت يك عنصر با نشاط، سالم، خلاق، نوآور، تلاشگر، مقاوم، شجاع و متعهد به اصول اخلاقي در عرصة زندگي ظهور و بروز پيدا كند.

به هم رساندن سه جريان اصلي تعليم ـ تربيت در حيطه شناختي عاطفي و روان حركتي با عنايت به اثرات تعاملي آنها در يكديگر از طريق درس كارآفريني امكان پذير مي‌باشد.

بنابه گفته جان فلاول Flavell ـ john فراشناخت دانش فرد دربارة جريانها با فرآيندهاي شناختي خود است. و در برگيرندة به عمل آوردن منظم كردن و هماهنگ كردن مجموعه اين فرايند‌هاست. به اين سبب مي‌توان فراشناخت را به معناي شناسايي خود به عنوان يك متفكر دانست.

آگاهي فراشناختي نقش بارزي در برقراري يك توجه گزينشي، حل مسأله، كنترل خود، خودآموزي و تغيير رفتار دارد.

در درس كارآفريني مهارت‌هاي خود بازنگري (توبه) ـ و توجه دادن به آينده نگري و گذشته نگري است.

با نگاهي به روند رشد و توسعه جهاني در مي‌يابيم كه با افزايش و گسترش فناوري‌هاي پيشرفته نقش و جايگاه كارآفرينان به طور فزاينده‌اي بيشتر مي‌شود هر چند در گذشته اختراعات جايگاه ويژه‌اي در توسعة كشورها داشت اما امروزه كارآفريني از عوامل رشد و توسعة اقتصادي به شمار مي‌رود بگونه‌اي كه در غرب و برخي كشورهاي ديگر دو دهة اخير دوران طلايي كارآفريني نام گرفته است.

كارآفرينان از منابع مهم و پايان ناپذير ثروت آفريني در همة جوامع بشري است منبعي كه به توان خلاقيت انسان‌ها بر مي‌گردد كه از يك سو ارزان و از سوي ديگر بسيار ارزشمند و پايان ناپذير است.

يك كارآفرين كسي است به منظور توليد يك محصول يا ارائه خدمت با هدف بدست آوردن سود يك سيستم را سازماندهي مي‌كند.

يك ديدگاه عمومي وجود دارد كه كار‌آفرين را شامل تأسيس يك كسب و كار مخاطره آميز مي‌داند كه قادر است خود را با ريسك‌هاي متفاوت تطبيق دهد.

در واژه‌نامة وبستر اينگونه تعريف شده است:

كارآفرين كسي است كه متعهد مي‌شود مخاطره‌هاي يك فعاليت اقتصادي را سازماندهي، اداره و تقبل نمايد.

اقتصاد دانان معتقدند!

كارآفرين كسي است كه منابع نيروي كار، مواد و ساير دارايي‌‌ها را با هم تركيب مي‌كند تا ارزش آنها را نسبت به قبل بيشتر نمايد. بعبارتي اين گروه از صاحب‌نظران بيشتر به نقش اقتصادي كارآفرينان در جامعه توجه مي‌كنند و اثراتي كه اين افراد از نظر اقتصادي بر جامعه مي‌گذارند مورد بررسي قرار مي‌دهند.

روانشناسان نيز اعتقاد دارند!

كارآفرين كسي است كه به وسيلة ويژگي‌هاي شخصي خود به پيش مي‌روند ويژگي‌هايي از قبيل نياز به كسب كردن يا رسيدن به چيزي، تجربه نمودن انجام دادن يا شايد فرار از حوزة اختيار ديگران.

در حقيقت اين گروه بيشتر به بررسي الگوي رفتاري و ويژگي‌هاي خاص دروني و روان شناختي كارآفرينان مي‌پردازند.

اما تعريفي كه اكثر صاحب‌نظران در مورد آن اتفاق نظر دارند به شرح زير است:‌

كارآفريني عبارتست از:‌

فرآيند خلق چيزي با ارزش و متفاوت از طريق اختصاص زمان و تلاش كافي همراه با خطر مالي و رواني و اجتماعي به منظور پاداش‌هاي مالي و رضايت شخص از نتايج حاصله.

در تعريف فوق چند نكته اساسي وجود دارد:‌

1ـ به طور كلي كار آفريني فرايند خلق چيزي است. خلق هر چيز ارزشمند و جديد.

2ـ كارآفريني فرايندي است كه مستلزم صرف زمان و تلاش كافي است.

3ـ كارآفريني داراي خطرهاي اجتناب ناپذير است.

4ـ آنچه بعنوان پاداش در فعاليت‌هاي كارآفرينانه وجود دارد رسيدن به استقلال مالي و كسب درآمد و همچنين رضايت خاطري است كه فرد كارآفرين بعد از انجام كار كسب خواهد كرد.

لازم به ذكر است چنانچه فردي صرفاً كسب و كاري را آغاز كند و خطرهاي آن را پذيرا باشد كارآفرين نيست بلكه لازم است تا نوآوري هم وجود داشته باشد. به بيان واضح‌تر كارآفرين كسي است كه محصول خدمت و يا فرآيند جديدي را توليد و ارائه نمايد.

كارآفرين فردي است كه عامل سازماندهي در سلسله مراحل توليد است. و در مورد نوع، ميزان توليد و روش توليد و توزيع كالا تصميم‌گيري مي‌نمايد. و همچنين عهده‌دار مسؤليت پذيرش خطر (ريسك) و پيش‌بيني‌ةاي مربوط به عرضه و تقاضا مي‌باشد.

در اسلام و نظام ارزشي‌ ما كارآفرين فرد تلاشگري است كه با اتكا به نفس و توكل به خداوند و انضباط، اطلاعات شغلي خود را همواره تعميق و توسعه دهد و محيط كاري خود را به محيط كاري بهره‌ور، پويا و شاداب و خداپسندانه تبديل نمايد.

يك كارآفرين كسي است كه دايماً در حال رشد و تغييرات و با تلاش مستمر مي‌كوشد با اتكا به نفس فراوان از حداكثر توانايي‌ها براي منافع مادي و معنوي خود و جامعه‌اي كه در آن زندگي مي‌كند بهره‌برداي نمايد.

لازمه اين امر آن است كه در ابتدا فرد نسبت به قابليت‌هاي خود ذهنيت مثبت و سالمي داشته باشد و خود را بخوبي بشناسد و يا به عبارت ديگر تلاش براي خودشناسي و قابليت‌هاي خود اولين قدم براي كارآفرين شدن مي‌باشد.

اتكاء به نفس و ذهنيت مثبت از عوامل بسيار مفيدي و مهمي است كه در نيل به موفقيت تأثير زيادي دارند. يك كارآفرين براي توسعه روحية كارآفريني خود همواره از طريق آموزش و با توجه به تجارب خود و ديگران سعي دارد قدرت خلاقيت، ابتكار و ... و تصميم‌گيري خود را تقويت نمايد تا بتواند همواره در حل مشكلات موفق شود.

استاد علي اسلامي از كارشناسان ارشد مديريت استراتژيك در كتاب خود حروف كار آفريني را بگونه‌اي جالب و علمي تجزيه و تحليل نموده‌اند كه بشرح زير مي‌باشد:

	ك = كشف توانمندي و كارآيي
	ا = آگاهي و اثربخشي
	ر = رغبت و ريسك پذيري
	آ = آفرينش گري و ابتكار زايي
	ف = فرصت شناسي و فرصت سازي
	ر = رشادت و رضايت
	ي = يادگيري و يكپارچگي
	ن = نوآوري و نقش آفريني
	ي = يكرنگي و يقين

ك = كشف توانمندي (هوشمندي مهارت و آگاهي) و كارآيي (انجام صحيح كارها)

ا = آگاهي (هوشياري و آگاه بودن) و اثربخشي (انجام كارهاي مورد نياز جامعه)

ر = رغبت (راغب بودن ـ علاقمند بودن) و ريسك پذيري (خطرپذيري حساب شده)

آ = آفرينش‌گري (خلق پديده‌ها) و ابتكار زايي (متولد نمودن موارد تازه و بي‌سابقه در انديشه و عمل)

ف = فرصت شناسي (موقعيت شناسي براي اقدام به كاري) و فرصت سازي (ايجاد موقعيت‌هاي انجام كاري)

ر = رشادت (دليري ـ‌ دلاوري ـ شجاعت) و رضايت (راضي به رضاي خدا بودن)

ي = يادگيري (آموختن ـ فراگرفتن) و يكپارچگي (درست،‌كامل و تمام)

ن = نوآوري (عملي ساختن ايدة نو) و نقش آفريني (توليد فكر)

ي = يكرنگي (صداقت و اخلاص) و يقين (بي‌گمان ـ بي شك)

كارآفريني يعني خود باوري و خود شكوفايي، خود ساختگي، مسؤليت پذيري، متعهد شدن به معناي واقعي و آفرينندگي كار است از آنجا كه انسان حاصل روح رحماني و الهي است و مصداق بارز نفخت من روحي است و بخشي كوچك از وجود حق را در درون خود نهفته دارد. لذا خود خالق است آفريننده اشيا و پديده‌هاست.

اشرف مخلوقات است و جانشين خدا در روي زمين پس انسان محور است محور حركت ـ محور توسعه و پيشرفت و همين انسان است كه با تفكر خلاقانه و درك عظمت واقعي خود استعدادهاي بالقوه را فعليت مي‌بخشد و عملي مي‌سازد و كارآفريني را به معناي حقيقي آن محقق مي‌سازد.

كارآفريني فرايندي است كه از عناصر مختلفي تشكيل شده است. مهمترين اجزاي فرايند كارآفريني عبارتند از:

فردي است كه بصورت آگاهانه تصميم مي‌گيرد كسب و كار مخاطره آميز جديدي را آغا زكند و كليدي‌ترين جزء فرآيند كارآفريني است.

فرصت‌هاي زيادي در جامعه براي كسب و كار وجود دارد ولي كارآفرين با تجزيه و تحليل و شناسايي موقعيت‌هاي بازار فرصت‌هايي را كه از ظرفيت بالايي برخوردارند براي شروع كسب و كار خود بر مي‌گزينند.

كارآفرين براي انجام كسب و كار خود بايد مشخص سازد كه در قالب چه نوع ساختاري (به صورت فردي ـ شراكتي ـ يا شركتي) مي‌خواهد فعاليت خود را آغاز كند.

منابع مالي و انساني شناسايي و حمايت سرمايه‌گذاران جلب مي‌شود.

اهداف كلي استراتژي‌ها و برنامه‌هاي تفضيلي كسب و كار تعيين مي‌شوند.

كارآفريني فرايندي است كه در آن ايده و فكر جديد با بسيج منابع از طريق فرآيند ايجاد يك كسب و كار اعم از كسب و كار الكترونيكي.

كسب و كار خانگي، كسب و كار خانوادگي، كسب و كار كوچك و متوسط توأم با مخاطرة مالي و اجتماعي و حيثيتي، محصول و خدمت جديد به بازار عرضه نمايد.

كارآفريني عامل تحريك و تشويق و حس رقابت، عامل مهيا كردن عوامل توليد، عامل سازماندهي منابع و استفاده‌هاي اثربخش از آن و كاهش بوركراسي اداري است و عامل نوآوري و تعادل اقتصاد پويا است در تقسيم‌بندي و انواع كارآفريني مي‌بايست متذكر شوم كه ابتدا اعتقاد بر اين بود كه فقط با راه‌اندازي يك فعاليت و يا كسب و كار مستقل مي‌توان كارآفرين شد در اين باره دانشمندان انواع گوناگوني را براي كارآفريني ذكر كرده‌اند كه نظر مؤلف كتاب در اين بخش تقديم علاقمندان مي‌شود.

كارآفريني در يك تقسيم‌بندي علمي و پذيرفته شده موارد زير مي‌باشد:

در اين نوع فردي كه مسوليت اوليه وي جمع‌آوري منابع لازم براي شروع كسب و كار است و يا كسي كه منابع لازم براي شروع و يا رشد كسب و كاري را بسيج مي‌نمايد و تمركز او بر نوآوري و توسعه فرآيند محصول يا خدمت جديد مي‌باشد. به عبارت ديگر كارآفريني فردي كه يك شركت را ايجاد و راه‌اندازي مي‌كند و هدف اصلي‌آش سودآوري و رشد است مشخصه اصلي يك كارآفرين فردي نوآوري مي‌باشد.

اين نوع حالتي است كه فردي كسب و كار مستقلي را ايجاد مي‌كند يا نمايندگي آن را از طريق شناسايي فرصت و بسيج منابع و امكانات لازم بدست مي‌آورد و تمركز او بر نوآوري توسعة فرايند ايجاد محصولات يا خدمات جديد مي‌باشد.

فرايندي است كه كارآفرين از ايده اوليه تا ارائه محصول خود به جامعه كليه فعاليت كارآفرينانه را با ايجاد يك بنگاه اقتصادي جديد به طور مستقل طي مي‌كند.

بعبارتي كار آفرينان مستقل افرادي هستند كه يا به صورت شخصي و يا با مشاركت مالي سرمايه‌گذاران ديگر اقدام به فعاليت كارآفرينانه مي‌كنند و مسؤليت خطرات آنرا مي‌پذيرند.

فرآيندي است كه در آن محصولات نوآوري شده از طريق القاء و ايجاد فرهنگ كارآفرينانه در يك سازمان از قبل تأسيس شده به ظهور مي‌رسند به تعريفي ديگر فعاليت‌هاي كارآفرينانه در اين نوع فعاليت‌هايي است كه از منابع و حمايت سازماني به منظور دستيابي به نتايج نوآورانه برخوردار مي‌باشد.

كارآفرين سازماني كسي است كه در تحت حمايت يك شركت محصولات فعاليت‌ها و تكنولوژي جديد را كشف و به بهره‌برداري مي‌رساند. و باز به بياني ديگر كارآفريني سازماني شامل پرورش رفتار كارآفرينانه در سازماني است كه قبلاً تأسيس شده و فرايندي است كه محصولات (خدمات) يا فرآيند نوآورانه با خلق فرهنگ كارآفريني در يك سازمان ايجاد شود در اين نوع كارآفريني يك شركت يا سازمان شرايط و محيطي را فراهم مي‌سازد تا اعضاء بتوانند در امور كارآفريني شركت كنند و طي آن محصولات، خدمات يا فرآيند نوآورانه از طريق ايجاد فرهنگ كارآفريني به منصة ظهور برسد.

يكي از تفاوت‌هاي اساسي كارآفرينان درون سازماني در اين است كه كارآفرين درون سازماني در مقايسه با كارآفرين مستقل كمتر مي‌تواند از ابتداي فرآيند نوآوري (خلق ايده) تا انتهاي آن (بخش تجاري) بر امور نظارت داشته باشد يا مجري آن باشد.

كارآفريني شركتي به مفهوم تعهد شركت به ايجاد و مصرفي محصولات جديد و نظام‌هاي سازماني نوين است.

به اعتقاد برخي محققان عمده فعاليت‌هاي كارآفرينان در سازمان شامل توسعه كالا و خدمات جديد معرفي روش‌هاي جديد توليد تشخيص بازارهاي جديد، پيدا كردن منابع جديد خريد و توسعه و بهبود سازمان مي‌شود زماني نيز خود سازمان‌ها سعي مي‌كنند شرايطي را فراهم كنند تا همه كاركنان بتوانند در نقش يك كارآفرين انجام وظيفه كنند و تمام فعاليت‌هاي كارآفرينانه فردي و گروهي را بطور مستمر سريع و راحت به ثمر برسانند به اين نوع كارآفريني كار آفريني شركتي مي‌گويند.

لازم به ذكر است كه كارآفرينان سازماني با مبتكران و مديران موفق يكي نيستند آنان داراي ويژگي‌هاي برجسته‌اي همچون خطرپذيري هستند و بيشتر توجه آنان به بخش تجاري و بازار و مشتري‌هاست در حاليكه مبتكران و مديران به مسائل فني توجه دارند.

ويژگي‌هاي بارز كارآفرينان سازماني از اين قرار است:‌

1ـ كارآفرينان سازماني تحقيقات بازار را خودشان انجام مي‌دهند.

2ـ آنها تصميم گيرندگان خوبي هستند حتي در شرايطي كه اطلاعات كافي ندارند.

3ـ ارتباط آنان بيشتر از نوع غير رسمي و مخالف سلسله مراتب سازماني است.

4ـ آنان براحتي از كنار مسائل و مشكلاتي كه مي‌بينند نمي‌گذرند و بيشتر حلال مشكلات هستند.

5ـ ارتباطشان با افرادي كه خوب كار مي‌كنند بسيار خوب و نزديك است.

6ـ و بالاخره كارآفرين سازماني به منابع فناوري ـ افراد دانش سازمانها به منظور توسعه محصول احتياج دارند همينطور به اعتماد و حمايت آنها براي ادامه و سعي بيشتر نيازمندند.

در يك تقسيم‌بندي ديگر مؤلف معتقد است:

كارآفريني دو نوع است بالقوه و بالفعل.

در اين نوع كارآفريني فرد قدرت و توان لازم را از نظر جسمي و مالي براي انجام كار امور كار آفريني را دارد و همه ذهني و قلبي است و نوعاً بصورت ايده و برنامة كاملاً انتزاعي ذهني است و بالقوه در وجود فرد هست ولي عينيت نداشته و به منصة ظهور عمل نرسيده است.

در اين نوع كارآفريني فرد قدرت و توانايي كامل به فعليت در آوردن همة آنچه كه بصورت ايده در ذهن خود پرورانده است صورت تحقق بخود مي‌گيرد و عينيت يافته و عملي مي‌شود.

غالب تعاريفي كه از كارآفرينان ارائه شده تعاريفي است كه بيشتر ويژگي‌هاي فردي كارآفرينان را بيان مي‌كند سعي و تلاش روان‌شناسان بيشتر در جهت يافتن ويژگي‌هاي شخصيتي مشترك كارآفرينان و سعي جامعه‌شناسان در جهت يافتن ويژگي‌هاي جمعيت شناختي اين افراد مي‌باشد.

لذا روانشناسان ويژگي‌هاي خاص و مختلفي را براي افراد كارآفرين تعريف كرده‌اند در اكثر تعاريف آنان مشترك است به شرح زير مي‌باشد.

كارآفرينان افراد مستقل و استوار هستند كه علاقه وافري به كنترل امور دارند آنان نياز شديد به استقلال دارند تا از اين رهگذر بتوانند تصميم خود را بگيرند شايد يكي از مهمترين دلائلي كه آنان فعاليت اقتصادي‌شان را شروع كردند اجتناب از كار كردن براي ديگران است چرا كه آنان تمايل دارند رهبر باشند تا پيرو و تابع.

آنگونه كه در تعريف كارآفريني ذكر شد فرآيند كارآفريني همراه با خطرپذيري است كارآفرينان غالباً پذيرندگان خطرهاي مطالعه شده و مديريت پذير يا حساب شده مي‌باشند.

هر چند آنان غالباً به طرفكارهاي پرخطر نمي‌روند ولي علاقه دارند تا براي شروع يك فعاليت اقتصادي به قدر متعادلي خطر پذيري كنند.

اينان مهارت‌هاي خود را امتحان مي‌كنند و چون به توانايي‌ها و امكان موفقيت‌ خود اطمينان و ايمان و اعتقاد دارند دست به كاري مي‌زنند كه احتمال شكست هم وجود داشته باشد.

كانون كنترل دروني احساسي است كه افراد برخوردار از آن معتقدند كه شخصاً هدايت وكنترل سرنوشت‌شان را بدست دارند و آنها معتقدند كه موفقيت يا شكست‌شان نتيجه اقدامات خودشان است تا حكم سرنوشت‌ و يا تأثير مطلق عوامل بيروني و حوادث احتمالي نظير شانس و بخت و اقبال.

اين ويژگي نيز يكي ديگر از ابعاد اساسي شخصيت كارآفرينان است آيا علت ترك شغل افرادي كه در كار خود ماهر بوده و حقوق و دستمزد خوبي نيز دريافت مي‌كرده‌اند نياز به توفيق به همراه نياز به استقلال نبوده است؟ فرد كارآفرين هدف‌گراست حال اين هدف ممكن است كسب سود يا ثروت باشد يا هدف سازماني مانند بازاريابي محصول جديد يا ارائه خدمتي موفقيت‌آميز.

پژوهش‌ها نشان مي‌دهد كه كار آفرينان كساني هستند كه نياز زيادي به پيشرفت و نياز كمي به قدرت دارند. همچنين اين افراد به وابستگي‌هاي اجتماعي نياز بسيار كمي از خود نشان مي‌دهند.

خلاقيت همان خلق ايده‌ةاي جديد است كه اين ايده‌ها ممكن است به محصولات يا خدمات جديدي نيز منجر شود. نوآوري نيز همانا ارائه محصول فرآيند و خدمات جديد به بازار است.

خلاقيت فرآيند ايجاد هر چيز با ارزش است و در حقيقت پيدايي و تجلي يك انديشه و فكر است در حاليكه نوآوري عملي ساختن آن انديشه و فكر است. فرصت‌ها نيز موقعيت‌هايي هستند كه از بررسي نيازهاي جامعه فراهم مي‌شوند كه كارآفرينان اين نيازها را درك كرده اما افراد عادي قادر به درك آنها نيستند.

شما دانشجوي عزيز تا چه حد در انجام كارها سعي مي‌كنيد روش‌هاي جديد و نو را امتحان كنيد اگر هميشه در پي يافتن راه‌هايي به غير از راه‌هاي ثابت شدة خود و ديگران هستيد گرايش به خلق ايده‌هاي نو و نوآورانه در شما وجود دارد شما در فصلهاي بعدي خواهيد يافت كه چگونه با بهره‌گيري از روش‌ها و فنون خلاقيت مي‌توانيد توانايي خلاقيت و نوآوري خود را افزايش دهيد.

كارآفرينان معمولاً اعتماد به نفس بالايي دارند آنها توانايي‌ها و راهبردهاي خود را قبول دارند. خود را باور دارند و مي‌دانند كه مي‌توانند.

كارآفرينان افرادي هستند كه در انجام كارهايشان مصمم و داراي پشتكار هستند اين افراد با مواجه شدن با شكست نااميد نمي‌شوند و بدنبال راهي مي‌گردند كه بر آن غلبه كنند و راه خود را تا رسيدن به موفقيت ادامه مي‌دهند.

كارآفرينان براي خود يك هدف نهايي در نظر مي‌گيرند و ابتدا تصميم مي‌گيرند چه مي‌خواهند سپس براي رسيدن به آن برنامه‌ريزي مي‌كنند و تلاش مي‌كنند تا به آن هدف برسند.

كارآفرينان افرادي هستند كه مخاطرات و سختي‌ها را متقبل مي‌شوند براي اينكه در نهايت به نتيجه برسند اين نتيجه كسب در آمد رسيدن به سود و يا رضايت شخصي است.

يعني توانايي بهره‌برداري بدون اتلاف منابع. آنان سعي مي‌كنند از كمترين منابع و زمان حداكثر استفاده را ببرند.

و بسياري از ويژگي‌هاي ديگر از جمله :‌

بخاطر داشته باشيم كه كارآفرينان با اين صفات متولد نشدند بلكه اين ويژگي‌ها را از طريق تجربه كسب كرده‌اند. بنابراين شما مي‌توانيد با استفاده از تجربياتي كه در طول زندگي كسب مي‌كنيد چنين خصوصياتي را در خود ايجاد نمائيد.

كارآفرينان در صنعتي كار خود را در آن آغاز مي‌كنند داراي تجربة قبلي هستند. بهره‌گيري از تجارب كاري قبلي در فعاليت‌هاي اقتصادي خاص همواره همبستگي مثبتي با ميزان دسترسي به موفقيت كاري دارد.

خانواده و دوستان نقش قابل توجهي را در كارآفرين شدن فرد ايفا مي‌كنند تحقيقات نشان مي‌دهد غالب پدران كارآفرينان موفق در زمينه‌هايي با فناوري بالا مالك و مدير بوده‌اند آنان با فرهنگ كارآفريني در محيط خانه آشنا شده‌اند و تجربيات كارآفرين شدن را كسب مي‌كنند.

پژوهش‌ها نشان داده كه تجربيات كودكي تأثير بسزايي در زندگي آيندة فرد دارد به همين علت است كه مطالعات در خصوص شرايط كودكي افراد در ابعاد مختلف صورت گرفته است اعضاي خانواده و بخصوص والدين در ايجاد شرايط و پرورش حس استقلال طلبي. علاقه به موفقيت. مسوليت پذيري و ديگر ويژگي‌هاي كارآفريني در فرزندان خود بسيار مؤثرند.

به طور كلي جهت كارآفرين شدن سن مشخصي ملاك و معيار نمي‌باشد اما نكته‌اي وجود دارد اين است كه هر چه سن افراد بالا مي‌رود و سالخوردگي فرا مي‌رسد از ريسك و خطرپذيري بيزار مي‌شوند و علاقه ندارد و نمي‌خواهند بر روي فعاليت‌هاي اقتصادي كه ممكن است شكست بخورند خطرپذيري كنند. بر اساس تحقيقات صورت گرفته مي‌بينيم كه اكثر كارآفرينان كسب و كار خود را در سنين بين 25 تا 45 شروع مي‌كنند و هر چه كارآفرين جوانتر باشد امكان موفقيت او بيشتر خواهد بود.

شرايط و زمينه‌هاي تحصيلي كارآفرينان همانند سن آغاز به فعاليت‌هاي كارآفرينانه متفاوت مي‌باشد بعضي از آنان ترك تحصيل كنندگان دبيرستان هستند كه يا مجبور شده‌اند مدرسه را بخاطر كمك مالي به خانواده ترك نمايند و يا كساني كه دنياي واقعي را از مدرسه مهيج‌تر يافته و آن را ترك كرده‌اند.

با اين وجود به طور كلي كار آفرينان تحصيلات دانشگاهي داشته و تعداد زيادي از آنان داراي مدارج بالاي علمي هستند البته اين امر تا حد زيادي به جامعه بستگي دارد اگر جامعه از سطح بالاتري از دانش برخوردار شد كار آفرينان نيز تحصيلات بالاتري خواهند داشت.

مطرح شدن اين پرسش كه چرا افراد كارآفرين مي‌شوند موضوعي است كه به شرايط انگيزش آنان مربوط مي‌شود كارآفرينان اغلب به دليل ضرورت شروع به فعاليت اقتصادي مستقل مي‌كنند.

گاهي نيز انگيزه ايجاد كسب و كاري مرتبط با فعاليت قبلي فرد همراه با مديريت مستقل خود دليل شروع يك فعاليت كارآفرينانه است در حقيقت يكي از مهمترين دلايل براي كارآفريني حس استقلال طلبي و عدم وابستگي به ديگران است. در بعضي مواقع نيز افراد در اثر روابط كاري و اجتماعي مخصوص مانند اخراج موقت از شغل ترغيب به ايجاد يك كسب و كار جديد شده‌اند.

امروزه نظام‌هاي آموزشي از عواملي هستند كه بر كارآفرين شدن افراد تأثير دارند و نهايتاً قرار نگرفتن اشخاص در جايگاه مورد انتظارش سبب مي‌شود كه وي به سوي فعاليت‌هاي كارآفرينانه سوق پيدا كند.

1ـ حالت ذهني مثبت

به اعتقاد مؤلف حالت‌هاي ذهني انسان را خوب و بد و شاد و مغموم، غني و فقير مي‌كند.

2ـ نياز به موفقيت

3ـ تمايل به ريسك و مخاطره

كارآفرينان اشخاص ميانه رو هستند و حساب شده ريسك مي‌كنند.

4ـ گرايش به خلاقيت و نوآوري

خلاقيت عبارتست از توانايي تلفيق ايده‌ها به شيوه‌اي منحصر بفرد و نوآوري فرآيند به كار گرفتن يك ايده خلاق و تبديل آن به يك محصول مفيد است.

5ـ روحية شكست ناپذيري

كارآفرينان بر اين باورند كه چيزي بنام شكست وجود ندارد و آنچه كه بدست مي‌آيد تنها نتيجه است و بس.

يكي از محدوديت‌هاي انسان ترس از شكست است باور به شكست يكي از راه‌هاي مسموم كننده ذهن مي‌باشد.

6ـ مركز كنترل دروني

برخي افراد باور دارند كه بر زندگي خود كنترل دارند و بعضي ديگر بر اين باورند كه نيروهاي بيروني زندگي آنان را كنترل مي‌كنند و اين نيروها خارج از كنترل افرادي كه داراي مركز كنترل دروني‌اند حوادث مرتبط با زندگي خود را كنترل مي‌كنند و صفات مشخص دروني آنان تعيين مي‌كند كه در يك موقعيت چه اتفاقي خواهد افتاد.

7ـ نياز به استقلال

نياز به استقلال يعني براي خود انجام دادن و عاملي است كه سبب مي‌شود تا كارآفرينان به اهداف و روياهاي خود دست يابند.

مسلماً كارآفرينان جهت راه‌اندازي، اداره كسب كار مبتني بر كارآفريني آن هم بگونه‌اي موفق به مهارت‌هاي مختلفي نياز دارند توانايي در بكارگيري اصولي و صحيح دانش و علوم و تجربيات كسب شده و بهره‌گيري درست از آن در ادارة كسب و كار. نشان دهندة سطح مهارت‌هاي يك كار آفرين است.

اين مهارت‌ها در كسب وكارهاي گوناگون متفاوت مي‌باشد و مسلماً هر كسب و كاري به مهارت و دانش و تخصص خاصي نياز دارد. لكن دانش و مهارت‌هايي نيز وجود دارد كه در تمامي كسب و كارهاي مورد نياز و مشترك است كه عبارتند از:‌

1ـ تبديل ايده و فرصت به يك كسب و كار

2ـ مهارت در نوشتن

3ـ مهارت در برقراري ارتباط و مذاكره (با سرمايه‌داران ـ رقبا ـ فروشندگان)

4ـ مهارت در انتخاب نوع كسب و كار

5ـ مهارت در انتخاب نام كسب و كار (نامي گويا و متناسب با فرهنگ و ماهيت شغل ...)

6ـ مهارت در انتخاب مكان كسب و كار

7ـ مهارت در كنترل و نظارت

1ـ مديريت فني اعم از توليد ـ انبارداري ـ خريد ـ فروش و توزيع

2ـ مديريت منابع انساني (مراعات اصل دل افزاري )

3ـ مديريت راهبردي (توانايي تدوين و اجرا و ارزيابي با اهداف مشخص)

4ـ مديريت زمان (استفاده بهينه از وقت براي اجراي برنامه‌ها)

5ـ مديريت خطرپذيري‌(توانايي مقابله با پيش آمدهاي احتمالي و بازگشت به حالت تعادل)

6ـ مديريت بازاريابي (مهارت در تبليغات ـ‌ قيمت‌گذاري ـ تعيين روش فروش ـ تعيين شيوه توزيع)

7ـ مديريت مالي و حسابداري (جذب سرمايه ـ تأمين مالي ـ تخصيص بودجه ـ انجام محاسبات)

8- مديريت توسعه (مهارت و توانايي دگرگون كردن و نوآوري در دنياي پر تحول و شتابندة عصر فناوري و اطلاعات)

1ـ هدف: يك كارآفرين در درجه اول اهميت بايد هدف و يا اهداف واحد كاري خود را مشخص نمايد، البته اين اهداف بايد روشن، واضح و دست‌ نيافتني باشد. همچنين در راستاي ارزشها و منافع كارآفرين باشند. اهداف بايد به طريقي تنظيم شوند كه كارآفرين قدرت و توانايي ارزيابي آن را داشته باشد و ديگر اينكه در تمام طول فعاليت بايد اهداف جديد كار را نيز مشخص نمايد.

2ـ پشتكار: پشتكار و فعاليت دو عامل مهم در موفقيت به شمار مي‌آيد. يك كارآفرين با داشتن اين خصوصيت و دنبال نمودن هدف، به طور مستمر و دايم مي‌تواند به موفقيت دست يابد. بديهي است فعاليت در يك واحد تجاري با مشكلاتي همراه است و آنچه براي دستيابي به هدف و حل مشكلات ضروريست، داشتن اراده و عزم راسخ مي‌باشد.

3ـ داشتن اطلاعات تجاري: كارآفرين بايد در درجه اول اهميت در امور تجاري اطلاعات كلي و در مورد بازار، حسابداري و امور مالي، ماليات و قوانين مالياتي، برنامه‌ريزي و مديريت اطلاعات و آگاهي لازم را داشته باشد.

4ـ آمادگي روبرويي با شكست:‌ بديهي است حضور در بازار و شروع يك فعاليت تجاري امكان دارد با شكست توأم باشد اما اين نكته را به خاطر بسپاريد كه هر شكست مي‌تواند به عنوان يك تجربه مطرح باشد و به هيچ وجه نبايد ماية دلسردي و يا عقب‌نشيني گردد.

5ـ متكي به خود بودن: يك كارآفرين عميقاً به اين موضوع اعتقاد دارد كه پيروزي و شكست بستگي به خود فرد دارد و عواملي چون شانس، موقعيت‌هاي غيرواقعي و ... در اين موارد بي‌معني هستند. بنابراين با توكل به خداوند و تواناييهاي فردي و همكاري گروهي مي‌توان بر مشكلات فائق آمد.

6ـ توانايي به حداقل رساندن خطرات:‌ وارد شدن در بازار رقابت و پرداختن به امور توليدي و تجاري با خطراتي توأم مي‌باشد. يك كارآفرين موفق توانايي تشخيص خطرات را دارد و راه‌حلهاي ممكن را براي كاهش خطرات ناشي از فعاليت‌هاي اقتصادي مورد بررسي قرار مي‌دهد. بنابراين كارآفرين در بازار قمار نمي‌كند، بلكه توانايي خطرپذيري بالايي را دارا مي‌باشد كه همواره سعي بر تعديل و كاهش اين خطرات را دارد.

7ـ حل مشكلات به طور مداوم: توانايي مشكلات يكي ديگر از خصوصيات كارآفرين مي‌باشد. او با اطلاعات كافي از حال و آينده به استقبال مشكلات مي‌رود و هرگز اجازه نمي‌دهد مشكلات بر سر او فرو ريزد.

8- دارا بودن توانايي لازم: كارآفرين انرژي و توانايي لازم را براي كار، آن هم به مدت طولاني دارد. او در راه رسيدن به هدف از هيچگونه تلاشي خودداري نمي‌كند و فردي ايثارگر و فداكار مي‌باشد.

9ـ تمايل به مشورت با كارشناسان: صاحبان مشاغل آزاد معمولاً به طور مستقل عمل نموده، تصميم‌گيري مي‌نمايند. در حالي كه يك كارآفرين زماني موفق است كه در اين دام نيفتاده، با كارشناسان مختلف به مشورت بپردازد.

10ـ سلامت جسمي: بديهي است تحمل كار سنگين و فشارهاي ناشي از آن نياز به سلامت جسمي كامل دارد، كه كارآفرين از آن بهره‌مند باشد.

11ـ سلامت فكري و روحي: علاوه بر سلامت جسمي كه لازمة كار سنگين مي‌باشد، كارآفرين بايد احساس نمايد كاملاً سرحال و بانشاط است و از سلامت فكري و روحي برخوردار مي‌باشد. البته همسر، خانواده و دوستان مي‌توانند عوامل روحي مهمي در پيشرفت كارآفرين باشند.

12ـ شكيبايي در برابر ناملايمات: كارآفرين بايد قدرت مواجهه با بحران را داشته باشد و در برابر شكست‌هاي احتمالي تحمل از خود نشان بدهد.

13ـ استفاده از تجارب ديگران: در فعاليت‌هاي كارآفريني، كارآفرين بايد از تجارب ديگران به طريق اولي استفاده نمايد و قدرت تحليل اين تجارب را در ارتباط با كار خود داشته باشد.

14ـ مسؤليت پذيري: كارآفرين مسؤل عواقب هر اقدامي است و اين يك واقعيت است. متأسفانه اين عادت در جامعه وجود دارد كه افراد، مسوليت هر شكستي را به ديگران نسبت مي‌دهند و اين يك خطر جدي براي كارآفرين مي‌باشد.

15ـ اعتماد به نفس:‌ كارآفرين به دليل اعتقاد قوي به اهداف تعيين شده، داراي اعتماد به نفس است بنابراين مي‌تواند با شكستهاي جدي برخوردي واقع بينانه داشته باشد.

16ـ قابليت تغيير و انعطاف پذيري: كارآفرين توانايي انجام نقشهاي مختلف را دارد و در برابر مشكلات انعطاف‌پذير مي‌باشد. بنابراين تغييرات را قبول نموده، توانايي انطباق با اين تغييرات را دارا مي‌باشد.

17ـ تمايل به استقلال: كارآفرين مي‌خواهد مستقل و از كنترل خارجي مصون باشد. او توانايي برنامه‌ريزي فعاليت‌هاي خود را دارد.

18- تلاش براي اجراي پروژه‌هاي بلند مدت: كارآفرين توانايي و آمادگي اجراي پروژه‌ها و طرح‌هاي بلند مدت و تعهد لازم را براي اجراي آنها داراست.

19ـ شناخت شخصي:‌ فردي كه به عنوان كارآفرين فعاليت مي‌نمايد در درجه اول به خودشناسي رسيده است و از نقاط ضعف و قوت خود كاملاً آگاهي دارد و حتي چگونگي برخورد با نقاط ضعف خود را مرتباً مورد بررسي و كندوكاو قرار مي‌دهد و از نقاط قوت خود نيز به نحو احسن استفاده مي‌نمايد.

20 تعهد: كارآفرين شخصي متعهد نسبت به اهداف كاري همكاران و جامعه م‌باشد. هدف او نه تنها موفقيت در يك امر توليدي و تجاري، بلكه تحول در جامعه ملي، مذهبي و دستيابي به اهداف جامعه اسلامي است.

21ـ ابتكار و خلاقيت: كارآفرين هميشه در فكر ارائه ايده‌ها، طرح‌ها و ابزار جديد مي‌باشد و در اين راه وقت، پول و انرژي لازم را صرف مي‌نمايد.

22ـ ديدگاه مثبت:‌ يكي از ضروري‌ترين مشخصه‌هاي كارآفرين، داشتن حس ظن و ديدگاه مثبت مي‌باشد. كارآفرين نه تنها بايد هدف‌گرا و واقعيت‌گرا باشد، بلكه بايد به اين مهم نيز اعتقاد داشته باشد كه اهداف پيش‌بيني شده قابل دسترس هستند.

23ـ اطلاعات فني و خدماتي: بدون آگاهي و تخصص فني در فعاليت مورد نظر و بدون داشتن اطلاعات جامع از وضعيت صنعت، خدمات و موقعيت محصولات در بازار، مسلماً هر فرد به استقبال شكست خواهد رفت.

24ـ روابط انساني و توانايي ايجاد ارتباط: كارآفرين قدرت ايجاد روابط انساني سلام و پويا را دارد و ارزشهاي انساني را پاس مي‌دارد. او توانايي ايجاد ارتباطي حسنه با كليه افراد اعم از كاركنان، سرمايه‌گذاران، شركا، مشتريان و مسؤلان بانكها را دارا مي‌باشد.

25ـ دسترسي به منابع مالي: بديهي است براي اجراي يك طرح موفق دسترسي به منابع مالي يكي از اولين قدمها محسوب مي‌شود. بنابراين كارآفرين بايد از كليه منابعي كه ممكن است به طريقي در دسترس باشد با خبر باشد و حتي چگونگي دستيابي به آن را نيز بداند.

26ـ عقل معاش: او بايد بداند به دست آوردن پول مشكل و هزينه نمودن آن مشكل‌تر است بنابراين بايد برخوردي عاقلانه با پول داشته باشد و شيوة صحيح خرج كردن آن را بداند.

27ـ توانايي ارائه عقايد به ديگران: كارآفرين فردي است كه توانايي متقاعد ساختن ديگران را در قبال ارزش محصول يا خدمات ارائه شده، دارد. او با روشي منطقي و فردگرايانه در افراد نفوذ كرده، جمع را با خود همراه و همگام مي‌نمايد. بديهي است بدين طريق افراد حقيقتاً همگام او خواهند بود و تحميل عقيده در اين طريق جايگاهي ندارد.

28ـ شجاعت: او به دليل داشتن اعتقاد به راهي كه مشخص شده، اهدافي كه تعيين شده و رسالتي كه بر دوش خود احساس مي‌نمايد، با شجاعت و بدون تزلزل ادامه مسير مي‌دهد و از آزمودن راه‌هاي جديد هراس ندارد و حتي در مواجهه با موارد ناشناخته نيز قدرت خطرپذيري را دارد.

29ـ سابقة تحصيلي: سطح تحصيلات خاصي براي يك كارآفرين نمي‌توان مشخص نمود. افرادي بدون تحصيلات بالا كارآفريناني موفق بوده‌اند، اما مسلماً تحصيلات و تخصصهاي بالاتر مي‌تواند افراد را در كليه موارد مطرح شده، كه براي موفقيت كارآفرين ضروري است، ياري دهد.

فرهنگ كارآفريني

17 روش براي مديران كارآفرين

1ـ در كاركنانتان ميل به كار كردن ايجاد كنيد.

2ـ شنونده خوبي باشيد.

3ـ خصوصي انتقاد كنيد.

4ـ هركسي كه كاري را به پايان رسانيد بايد شخصاً پاداش كارش را بگيرد.

5ـ نشان بدهيد به كار زيردستان علاقه داريد.

6ـ پيشنهاد كنيد دستور ندهيد.

7ـ براي پيشنهادتان دليل داشته باشيد.

8- نظر ديگران را در طرح‌ها و نقشه‌هايتان دخالت بدهيد.

9ـ به همه احترام بگذاريد.

10ـ در كردار و رفتارتان پايدار باشيد.

11ـ نشان بدهيد كه به زيردستان اعتماد كامل داريد.

12ـ نشان بدهيد ديگران مي‌توانند براي مشورت خواهي و كمك به شما مراجعه كنند.

13ـ به اشتباهتان اقرار كنيد.

14ـ به ضعيف‌ترين پيشنهادها هم توجه كنيد.

15ـ از ناراحتي و چهره‌هاي درهم و اخم آلود زيردستان ناراحت نشده و درصدد مقابله به مثل نباشيد.

16ـ در فرصتهاي مناسب به زير دستان نشان دهيد در بقاء و كارايي سازمان، نقش عمده‌اي دارند.

17ـ به زيردستان اجازه و فرصت مشاركت در تصميم‌گيري‌ها بدهيد.

واژه «كارآفرين» (به معناي محصولات، ابداعات، كيفيت و خدمات نوين است) در درون يك شركت، اين واژه به معناي نوع خاصي از روحيه، سرزندگي و فضيلت است. «اي.ا.باتلر» مفسر روزنامه تجاري، آن را «شوق خلقت» مي‌نامد. در واقع كارآفرينان كساني‌اند كه با ايجاد محصولات و خدمات نوين مورد نياز مردم، درآمد خوبي كسب مي‌كنند. معمولاً گمان مي‌رود كه كارآفرينان در راه‌اندازي شركت‌ها تبحر دارند. در هر حال، آنها از هيچ، كسب و كاري جديد خلق مي‌كنند. آنها به رغم مخاطرات بسيار، پيشگام كارهاي جديد مي‌شوند. امروزه بيشتر مشاغل جديد را شركت‌هاي كارآفريني خلق مي‌كنند. كالاها و خدمات برتر، فن‌آوري نوين و پيشرفت‌ها عموماً از مراكز كارآفريني نشأت مي‌گيرند. ريشه رشد و شكوفايي ما در شركت‌هاي كوچك و كارآفرينان كوشايي است كه مشتاقانه نظريات نوين خود را عملي مي‌كنند. كارآفريني مزاياي خاص خود را دارد؛ از جمله دستمزد بالا، امنيت، ايجاد دارايي، استقلال كاري و رضايتمندي. با وجود مزاياي فراوان كارآفريني عده كمي از افراد جامعه به فكر راه انداختن كسب و كاري براي خود هستند. شايد مهمترين دليل اين امر، ترس باشد چرا كه بيشتر افراد جامعه مي‌ترسند با پرداختن به كارآفريني حقوق ماهيانه خود را از دست بدهند. همچنين آنها نمي‌توانند ريسك، عدم اطمينان و فكر بي‌پولي را تحمل كنند و فكر صورت حساب‌هاي پرداخت نشده و بي‌پولي، آنها را به وحشت مي‌اندازد. در اين نوشتار سعي داريم با بر شمردن هفت گام اساسي، دريچه‌اي نو بر روي كارآفرينان و ديگر افراد جامعه براي راه‌اندازي و مديريت كسب كاري جديد بريا خود و ديگر افراد جامعه بگشاييم و با پرداختن به نكات اساسي و سخنان كارآفرينان بزرگ دنيا، به باورهاي جديدي در عرصه كارآفريني برسيم.

آغاز يك كسب و كار جديد چالشي سخت، نوميد كننده و سرشار از نگراني است. اين كار به شجاعت و پايداري لجوجانه نياز دارد. كارآفرينان بايد براي برخورد با مشكلات عذاب‌آوري آماده باشند كه تنها با استقامت و پافشاري سخت و مداوم برطرف مي‌شوند. هر كسب و كار مجبور است راه خود را از ميان طيف بي‌پايان مشكلات باز كند. تمام اين مسايل و مشكلات قابل حل‌اند. كساني كه مقاومت مي‌كنند و از مشكلات نمي‌هراسند از سياهي بيرون مي‌آيند. نكته مهمي كه يك كارآفرين در آغاز كار بايد آن را در نظر داشته باشيد اين است كه گاه، پول پاداشي نيست كه فوراً بدست آيد. اما تجربه مي‌تواند از مثقال‌ها طلا ارزشمندتر باشد. چرا كه نرخ بهره بسيار بالايي دارد كه قطعاً جايي به كار شما خواهد آمد. هر چه ثروت خود را ديرتر به دست آوريد، آن ثروت بيشتر خواهد بود.

كسب و كاري كه شروع مي‌كنيد حتي الامكان بايد مبتني بر يك فكر تازه باشد. راه رسيدن به چنين ايده يا مفهومي، تمركز بر حل يك مشكل يا برآورده ساختن نيازي در جامعه است كه اخيراً به آن توجه نشده است. براي آكه گام دوم كارآفريني را برداريم نكات زير را رعايت كنيم:

1ـ نيازهاي شما، نيازهاي ديگران نيز هست. مردم خيلي بيش از آنچه متفاوت به نظر مي‌رسند به هم شبيه‌اند. يأس‌ها و اميدهايي است كه همسايه شما دارد. موفقيت شما به تجزيه و تحليلي كه از خود داريد يا شناختتان از ديگران، بستگي دارد. اگر شما به طور جدي به دنبال موقعيت و موفقيت باشيد، شانس در خانه شما را هم خواهد زد. وقتي آماده مي‌شويد، آنچه را به دنبالش هستيد خواهيد يافت. اگر احتياجات، خواسته‌ها و نااميدي‌هاي كوچك خود را دقيق بررسي كنيد، فرصتي را كشف خواهيد كرد. در خانه، در محل كار، حتي در زمان تفريح بايد هر روز به واكنش‌هاي خود توجه كنيد، چرا ناراضي هستيد، چه چيز شما را عصبي مي‌كند، چه آرزويي داريد، دلتان چه مي‌خواهد؟

احتياجات شما نيازهاي همگاني است، از ديگران هم غافل نمانيد. اطرافيان در محل كار يا خانه چه مشكلاتي دارند؟ شما چگونه مي‌توانيد حل مشكلات آنها باشيد؟ چگونه مي‌توانيد نيازهاي و خواسته‌هاي آنان را برآوريد؟

2ـ براي پيشرفت، بايد يك شكاف بازار بيابيد، آنگاه كسب و كار شما هدفي خواهد داشت. تقليد از تلاش‌هاي رقبا كاري بيهوده است. شما مراد خود را بيابيد. به ديگران خدمت كنيد. زندگي را براي مشتريان خود بهتر، ساده‌تر، شادتر و سودمندتر كنيد. به اين ترتيب پول‌دار خواهيد شد. كارآفرين بايد در توليد كالا و ارايه خدمات بالاتر از حد وظيفه عمل كند. اين طرز برخورد شكاف‌هاي بازار را بهتر از هر روش ديگري پر مي‌كند. فرصت، چيزي بيش از يك روش بهتر براي ارائه خدمات و رفع نيازهاي جامعه بشري نيست. در واقع «از هر دستي بدهيد، از همان دست پس خواهيد گرفت». «هنري كايزر» كسي كه تاكنون يكصد شركت تأسيس كرده است در اين خصوص توصيه مي‌كند: «هر چه خدمات بهتري ارائه كنيد، پيشرفت بهتري خواهيد داشت. اگر هدف شما جسورانه و والا باشد، مي‌توانيد به دنبال خدمات جديدتري براي رفع نيازهاي ديگران باشيد ... اعتراف مي‌كنم كه هر گاه نياز برطرف نشده‌اي مي‌بينم. شوق عجيبي به رفع آن پيدا مي‌كنم. موقعيت‌هاي ارايه محصولات و خدمات جديد همانند ايده‌ها و اشتياق‌هاي انساني بي‌پايان‌اند».

3ـ كارهاي خدماتي براي شروع ساده‌تر از كارهاي توليداند. تنها تحولي كه در يك شركت خدماتي به آن نياز داريد، ارائه برترين خدمات است. خدمات ضعيف را بررسي كنيد، به فرصت‌هاي ناگفته‌اي دست خواهيد يافت. فرمول موفقيت در كارآفريني به اين صورت است، «ارائه خدمات، كمي بهتر و كمي بيشتر». «اي.دبليو.ستاتلر»، موسس هتل‌هاي ستاتلر، شعاري دارد كه مي‌توانيد آن را شالوده فرمول موفقيت خود بدانيد، رمز ساده‌اي كه اگر به آن مجهز باشيد، مي‌توانيد محله و يا حتي كشور را فتح كنيد: «زندگي خدمت است، كسي كه پيشرفت مي‌كند كسي است كه به همنوعان خود كمي بيشتر، كمي بهتر خدمت كند». بهتر آن است كه به سخنان «هنري فورد» نيز در اين خصوص گوش فرا دهيم: «مشكل خيلي از ما در دنياي كسب و كار اين است كه بيش از هر چيز به دلارهايي فكر مي‌كنيم كه مي‌خواهيم كسب كنيم و از همان آغاز، راه را اشتباه مي‌رويم. من به شما اطمينان مي‌دهم كه اگر شخص به ارائه خدمات در كسب و كار خود عقيده داشته باشد، نيازي ندارد نگران سودآوري كارش باشد. او قطعاً به پول خواهد رسيد. ايده خدمات رساني در كسب و كار، بالاترين تضمين موفقيتي است كه شخص مي‌تواند داشته باشد».

4ـ شركتي با محصولي جديد، بايد بر كيفيت تأكيد كند. محصولي توليد كنيد كه بيش از يك مزيت سودآور داشته باشد. به دنبال فروش‌هاي قابل تكرار و هميشگي باشد. «چارلز وال گرين» موسس يك فروشگاه زنجيره‌اي، در اين خصوص توصيه مي‌كند: «بزرگترين فرصت شغلي هر فرد معمولي، دقيقاً توسط كاري ايجاد مي‌شود كه به آن مشغول است. كاري كه فرد انجام مي‌دهد، هر چقدر هم كه دون پايه باشد، باز، در آن كار سريع‌تر از هر كار ديگر مي‌تواند پيشرفت كند. آدم متوسطي مثل من كه هيچ هنر خاصي ندارد، بهتر است به كسب و كار بچسبد كه به آن وارد است».

5ـ كاري كه شروع مي‌كنيد احتمالاً هدف ثابت شما نخواهد بود. پس از آغاز كار ايده‌ها و فرصت‌هاي جديد به ذهن‌تان خطور خواهد كرد كه پاداش‌هاي بزرگ‌تري خواهند داشت. به دنبال راه‌هايي براي چند برابر كردن امكان سوددهي باشيد. در جستجوي كسب و كارهاي جديدي باشيد كه امكانات جنبي داشته باشد.

6ـ شايد تصميم به خريد كسب و كاري داريد. در صورت داشتن سرمايه لازم، اين كار مزاياي مشخصي دارد. ولي براي موفق شدن، همچنان براي كشف موقعيت‌ها و متحول كردن آنها، به نبوغ كارآفريني نياز داريد.

ـ اگر شما وسيله‌اي را اختراع مي‌كنيد، در دنياي خالي مخترعان گرفتار نشويد، بيرون برويد و اختراعات را به اهل فن، سرمايه‌گذاران و ديگران متخصصان نشان دهيد. حتي اگر توصيه‌هاي نوميد كننده هم دريافت كنيد مهم نيست. لااقل به واقعيت‌هايي در مورد محصول خود پي مي‌بريد. از اين اطلاعات به عنوان عاملي براي پيشرفت استفاده كنيد.

ـ از در جا زدن در برنامه‌هاي بزرگ و اساسي كه يكي از مهمترين مشكلات جامعه بشري را حل خواهند كرد، بپرهيزيد، آنها معمولاً خوره پول‌اند و بيشتر اوقات قابل اجر هم نيستند، با پروژه‌هاي كوچك ولي مورد نياز، شروع كنيد.

ـ ممكن است كار يا سرگرمي موقتي وجود داشته باشد كه كسي را پولدار كند، ولي اينها همه پديده‌هايي گذرا هستند، شما چيزي مي‌خواهيد كه ده سال يا بيشتر به توليد آن ادامه دهيد. در اين صورت كه سود واقعي به دست خواهيد آورد.

ـ ايده شما براي ايجاد يك كسب و كار تازه مي‌تواند واجد يا فاقد مزاياي باشد، اما تا آن كسب و كار را راه نياندازيد، نمي‌توانيد اين نكته را ثابت كنيد. بايد كار را شروع كنيد و تصميم بگيريد كه يك كارآفرين باشيد.

شما به عنوان يك كارآفرين بايد محصول يا خدمت خاص خود را، در چارچوب بازار، در كنار محصولات و خدمات رقابتي ديگر، به پادشاهان بازار عرضه كنيد. اين پادشاهان بازار همانا مصرف كنندگان‌اند. شما بايد با كالاهاي خدماتي پرمزيت، اين فرمانروايان را راضي نگهداريد. «چارلز كترينگ»، يكي از بزرگترين كارآفرينان نوآور دنيا، در اين خصوص مي‌گويد: «در كسب و كار، آن كسي كه هرگز درباره‌اش فكر نمي‌كنيد و او را نمي‌شناسيد، مي‌نشيند و كل جريان را كنترل مي‌كند. آن شخص، مشتري شما است. هميشه گفته‌ام تمام سود و زياني كه در دفاتر يك توليد كننده ديده مي‌شود، حاصل تشويق‌ها و تحذيرهاي مشتريان است. «گام‌هاي اساسي اوليه براي راه‌اندازي يك شركت كه محصول يا خدمتي جديد را ارائه مي‌كند، مي‌توان به شرح زير برشمرد:‌

1ـ نخست بايد، طرحي براي كسب و كار ترسيم كنيد، هرگاه ايده‌اي براي ايجاد يك كسب و كار داريد، طرح آن را بنويسيد. اين كار، در آينده به كارتان خواهد آمد.

2ـ براي نخستين سال عمليات خود بودجه‌اي تنظيم كنيد. اين كار ميزان پول مورد نياز شما را تعيين خواهد كرد. يك بودجه، بايد مشخص كند كه براي عمليات سالانه چقدر پول نياز خواهيد داشت. سپس بايد اين پول را تهيه كند.

3ـ مرحله بعدي در راه‌اندازي كسب و كار جديد، تهيه سرمايه است. يافتن سرمايه براي كسب و كار نو آسانتر از آن است كه مي‌پنداريد. بايد كاري كنيد كه سرمايه گذاران شما را باور كنند و شما را به عنوان يك موقعيت بسيار سودآور ببينند. «ويليام لير» در اين خصوص مي‌گويد: «بسياري از افراد نمي‌دانند كه در آغاز راه اندازي يك كسب و كار جديد، آيا بايد زير بار قرض بروند؟ من مي‌گويم اين بستگي به شعور فرد دارد. اگر شخصي كاملاً در مورد كسب و كار جديدش مطمئن است بايد خانه را گرو بگذارد. من بارها براي حفظ كسب و كارم همه چيزم را گرو گذاشته‌ام. در واقع، زماني را به ياد مي‌آورم كه به نظرم مي‌رسيد به همه كس در اين كشور بدهكارم. به هر حال، بدون توجه به چگونگي آغاز كار، دير يا زود شما هم بايد زير بار چنين تعهداتي برويد».

4ـ اگر از كارهاي كوچك شروع كنيد، هيچ راهي مگر ترقي نداريد. شروع از كار كوچك بسيار كمتر از آغاز كارهاي بزرگ نياز به پول دارد. چنين شروعي شما را قادر مي‌سازد بر كل بنياد كسب و كارتان احاطه داشته باشيد.

5ـ گام اساسي ديگر در راه‌اندازي كسب و كار جديد، انتخاب يك وكيل است. در همان اوان كار به وكيلي خوب نياز داريد.

6ـ نامگذاري شركت و به ثبت رساندن آن گام اساسي ديگري است كه براي راه‌اندازي شركت خود بايد آن را انجام دهيد. به شكل‌هاي مختلفي مي‌توانيد شركت جديد خود را پايه گذاريد، ولي به شما توصيه مي‌كنيم، موسسه‌اي خصوصي بمانيد.

7ـ وجود شريك در اوان كار نعمت بسيار بزرگي است. با اين حال، شراكت عموماً به مرور زمان به هم خواهد خورد. در دوره‌اي خاص، شما مي‌توانيد بدون شريك به كار ادامه دهيد. برخي از بهترين و دراز مدت‌ترين شراكت‌ها، شراكت زوجي است شامل يك فرد مخترع يك دانشمند و يك فرد خبره در كار فروش يا مديريت.

8- يكي از اولين كارهايي كه در آغاز كسب و كار جديد خود بايد انجام دهيد، جمع‌آوري اطلاعات است. شما بايد در مورد رقبا، قيمت گذاري، بازاريابي، توزيع و غيره مطلع باشيد. تلفن اين كار را براي شما انجام خواهد داد.

بعد از آنكه شركت خود را راه‌اندازي كرديد، بخشي از مشغله فزاينده شما استخدام، تعليم و نظارت بر كارمندان جديد خواهد بود، كه اين كار شكوفايي شركت شما را به همراه خواهد داشت. براي انجام اين كار بايد نكات زير را عايت كرد:‌

1ـ وقتي شركتي راه انداختيد بايد آن را اداره كنيد و توسعه دهيد. بايد اولين كاركنان را استخدام كنيد و گروه اصلي خود را تشكيل دهيد. كارمندان، در توسعه شركت به شما كمك مي‌كنند، ولي معمولاً به مرور زمان كارمندان ديگري جايگزين آنها خواهد شد.

2ـ بايد بياموزيد كه چه سياستي براي استخدام بهترين افراد اتخاذ كنيد. بيشتر افراد در محيطي كارآفرينانه رشد مي‌يابند. «ديويد او گيلوي» به مديرانش در اين خصوص مي‌گويد: «اگر شما افرادي را استخدام كنيد كه از خودتان تواناتر باشند، شركت «اوگيلوي ماتر» به شركتي از غول پيكرها مبدل خواهد شد، ولي اگر اشخاصي را به كار گيريد كه از شما كمتر باشند، شركتي پر از كوتوله‌ها خواهيم داشت»

3ـ همه روابط انساني يك دوره ماه عسل دارند. اگر كاستي‌هايي در اين دوران مشاهده كرديد، اين تنها قسمت بالايي كوه يخ است.

4ـ از قراردادهاي استخدامي استفاده كنيد، ولي سعي نكنيد از طريق آن رقابت را از بين ببريد. هرگز بدون قولنامه كتبي كه وكيل‌تان آماده كرده، معامله‌اي را قبول نكنيد. بياموزيد چگونه از دادگاه استفاده كنيد و چگونه مخارج حقوقي خود را كنترل نماييد.

5ـ براي انجام امور شغلي خود هميشه نامه بنگاريد. اطمينان يابيد كه رفتار تلفنچي‌هاي شركت كاملاً مودبانه و عالي باشد. از كارت‌هاي شكايت پيوسته استفاده كنيد. بررسي شكايات مشتريان بهترين ابزار مديريتي‌اند.

6ـ هرگز از مشتريان خود نترسيد با مشكلات رويارو شويد. قيمت‌گذاري مناسب داشته باشيد. مطالبات خود را وصول كنيد و بر حاشيه سود خود بيفزايد.

7ـ از حسابدار خود بخواهيد اصول اوليه را به شما بياموزد. از او اطلاعات مالي دقيق بخواهيد و هميشه از او سوال كنيد.

8- مأمور بيمه آتش سوزي و حوادث خود را واداريد اصول بنيادين بيمه را آنگونه كه در مورد شما صدق مي‌كند به شما بياموزد.

9ـ با يك شركت روابط عمومي هم رابطه برقرار كنيد. تبليغات را از اهل فن فرا گيريد. به دنبال تبليغات سطح بالا باشيد. با تبليغات خود به ديگران خدمت كنيد.

10ـ بانكداران كمك زيادي به كارآفرينان نمي‌كنند. روابط بانكي خود را به آرامي و دقت بسازيد. از آبرو و اعتبار خود حفاظت كنيد. «هاروي فايرستون» در اين خصوص مي‌گويد: «مهمترين دارايي اصلي مردي كه در كسب و كار موفق مي‌شود، اعتبار است. آغاز كار با اعتبار بالا، شانس موفقيت‌ نهايي را بيشتر مي‌كند تا تنها داشتن پول آماده، چرا كه اعتباري خوب باعث مي‌شود يك تاجر مشكلات مالي خود را حل و فصل كند و ذخيره‌اي مالي براي نيازهاي آتي كنار بگذارد».

11ـ شخصيت والاي خود را حفظ كنيد، عدالت را تضمين كنيد.

سه اصل مهم و اساسي وجود دارد كه نه تنها دورنماي مورد نظر يك شركت را مشخص مي‌كند، بلكه اصول مستحكمي‌را براي اداره سازمان پايه مي‌گذارد. آن سه اصل مهم‌عبارتند از:‌

هيچ شركتي بدون صداقت تام نمي‌تواند در دراز مدت پيشرفت كند. هرگز اين افسانه را باور نكنيد كه اعمال خلاف از عناصر معمول موفقيت در كسب و كار است. همه شركت‌هاي بزرگ به بالاترين حد درستكاراند. بدون آن نمي‌توان خدمتگزاري صادق بود. صداقت هرگز نبايد بدون خلوص و تنها در حرف باشد. درستكاري بايد ريشه‌اي عميق در شركت جديد شما داشته باشد. براي موفقيت هيچ چيز حياتي‌تر از آن نيست.

«توماس.بي.واكر» ميليونر چوب بر (مالك بيش از 000/900 هكتار جنگل در مينه سوتا و كاليفرنيا) مي‌گويد: «نه تنها آدمي مي‌تواند درستكار باشد و ثروتمند شود، بلكه تقريباً ناممكن است ثروتمند شد، مگر آنكه درستكار باشد. اين امانتداري، درستكاري و تعهد است كه موجب مي‌شود مردم به شما اطمينان كنند و تجارت را رونق مي‌بخشد و روابط كاري را فعال مي‌كند. «هاروي فايرستون» نيز در اين خصوص توصيه مي‌كند: «يك كاسبكار موفق آن نيست كه در يكي دو سال رونق بازار پول زيادي درآورد يا از خوش اقبالي، از نخستين پيشگامان آن زمينه تجاري باشد؛ بلكه كسي است كه در زمينه‌اي پررقابت، بدون داشتن هيچ برتري نسبت به رقبا، صادقانه و قانوني از ديگران پيشي گيرد و حرمت خود و اجتماع را حفظ كند».

شركت تازه كار بيشماري سعي مي‌كنند از دولت كمك مالي دريافت كنند. اگر از اين فلسفه پيروي كنيد، قوانين طبيعت انساني به ضرر شما خواهند بود. شما ناگزير بايد براي آنچه به دست مي‌آوريد، بهايي بپردازيد و اين برايتان گران تمام مي‌شود. به دست آوردن چيزي در قبال، پاداش شما را به تعويق مي‌اندازد و حتي شايد آن را براي هميشه از شما بگيرد. «هانري كايزر» در اين خصوص مي‌گويد: «مردان قدرتمند، قابل و شجاع، نياز به كمك مالي ندارند. آنها فقط مي‌خواهند امكان كار كردن، خلاقيت، پس انداز كردن، خرج كردن و رهايي از قيود را داشته باشند و به انرژي آزاد خود براي كسب و كار بزرگ زندگي احتياج دارند.

وقتي شركت شما به سودآوري مي‌رسد، بايد در تقسيم آن با كارمندان سخاوتمند باشيد. كارمنداني با دستمزدهاي بالا، پرانگيزه‌اند. اگر به كارمندان اجازه دهيد به پاداش‌هاي بالا برسند خودتان هم از اين طريق منتفع خواهيد شد، ساير سودها و پاداش‌هاي شركت را هم قسمت كنيد.

آغاز كارآفريني، به شجاعت و همت بسيار كارآفرين نياز دارد، اما زماني كه او در اين مسير قدم گذاشت، هيچ امنيتي و هيچ تضميني وجود ندارد، تنها مخاطره است و انبوهي از ناشناخته‌ها. همه چيز روي يك مسير خطي پيش مي‌رود. كارآفرين تنها، مشكوك، مسخره يا فراموش شده است. او تنها به خود اعتقاد دارد، به ايده‌اي ايمان پيدا كرده و به رويايي نامحسوس به مثابه يك لنگر متكي شده است. احساسات مهيج و نشاط‌آوري كه مدتي بر تازه كاران مستولي است، جاي خود را به شك و ترديدي عذاب‌آوري مي‌دهد. نداشتن يك شغل، چك حقوقي و امنيت، ترس ايجاد مي‌كند و اراده را سست مي‌نمايد. نگراني و فشار روحي كارآفرين را عذاب مي‌دهد. از همان روز نخست، ناراحتي و درد شروع مي‌شود. براي غلبه بر اين نگراني‌ها رعايت نكات زير توصيه مي‌شود:‌

1ـ بين مصيبتي كه تجربه مي‌كنيد و ميزان موفقيت نهايي شما ارتباطي وجود دارد. در آغاز شما با مشكلات فراواني روبرو مي‌شويد. در كار خود كلك نزنيد، اگر حتي از ساده‌ترين اطلاعات هم آگاهي نداريد، سوال كنيد.

2ـ تنها با جواب رد شنيدن است كه مي‌توانيد حساسيت خود نسبت به جواب رد را از بين ببريد. به عنوان يك كارآفرين خيلي زود پوست كلفت خواهيد شد.

3ـ مشكلات مالي با پشتكار برطرف خواهند شد. همه كارآفرينان با موانع مالي روبرو بوده‌اند. هر چه بيشتر رنج بكشيد، بيشتر ياد مي‌گيريد.

4ـ ايده خام شما براي كسب و كاري نو به سرعت موضوع تمسخر اطرافيان واقع خواهد شد. هميشه اين گونه بوده است. به ياد داشته باشيد كه هيچ انسان عاقلي باور نداشت اختراع هنري فورد چيزي بيش از يك سرگرمي باشد. پدربزرگ «جيمزاس. كمپر» يكي از قدرتمندان بيمه و بنيانگذار «كمپر كمپانيز» به او اين گونه توصيه مي‌كند: «وقتي مي‌بيني بيشتر همكارانت، بيشتر هم دوره‌ها يا رقباي كاري‌ات يا بيشتر مردم كشور به يك سو مي‌روند، به گوشه‌اي خلوت برو، ترجيحاً به جايي كه بتواني با طبيعت ارتباط برقرار كني، و از خودت بپرس: چرا آنها به آن سو مي‌روند، آيا جهت آنها درست است؟»

5ـ تنها راه فرار از مصائب، كار كردن است. تلاش‌هاي مضاعف شما را از چنگ مشكلات شغلي مي‌رهاند. «لي دي فارست»، مخترع لوله خلاء كه پخش راديويي جديد را ممكن ساخت، مي‌گويد: «اوقاتي وجود داشت كه حس مي‌كردم از حد تحمل خود گذشته‌ام. برخي مشكلات بزرگ مي‌نمودند. به نظر مي‌رسيد اراده لازم براي شروع دوباره را از دست داده باشيم. ولي هر بار، پس از بررسي اجمالي اوضاع، راه فراري پيدا مي‌كردم. هر چقدر اوضاع وخيم به نظر برسد، اگر خوب جستجو كني، هميشه اميد نجاتي وجود دارد.»

6ـ وقتي كسي به شما نه مي‌گويد تازه اول كار است، هنر غلبه بر «نه» چيزي است كه بايد در آنها مهارت بيابيد. بايد سعي كنيد «نه» را به «بله» تبديل كنيد.

7ـ اگر مي‌خواهيد كارآفرين موفقي باشيد، بايد به شركت خود در حيطه ملي بنگريد و دريافت خود را نسبت به كسب و كارتان ارتقاء بخشيد و فضايل ساده يك كارآفرين موفق را ياد بگيريد. «آدولف آخر» بنيانگذار نيويورك تايمز، در خصوص فضايل ساده يك كارآفرين موفق مي‌گويد: «شما درخواهيد يافت كه موفقيت تنها با تمرين فضايل معمولي يعني ساخت كوشي، شعور، علاقه، اعتماد به نفس و صداقت به دست مي‌آيد. منابع اين مملكت چنان نامحدود، موقعيت‌ها چنان بي‌شمار و امكانات تحصيل و تجهيز چنان فراوان و اتلاف و غفلت چنان متداول‌اند كه براي شكست نه تنها در رسيدن به اهداف خرد مالي، بلكه در دستيابي به كامل‌ترين شكل موفقيت هيچ بهانه‌اي وجود ندارد».

8- تجربه كافي شما را خردمند خواهد ساخت. اگر دوام آوريد، به كار ادامه دهيد و روحيه جنگندگي را حفظ كنيد، در نهايت مي‌توانيد به يك ابر كارآفرين تبديل شويد.

مرحله مهم و پاياني كارآفريني، مرحله‌اي است كه يك كارآفرين كسب و كار جديد خود را راه‌اندازي كرده است و بايد در اين مرحله آن را اداره كند تا به اهداف موردنظر خود نايل گردد. براي اداره بهتر كسب و كار جديد در اين مرحله توصيه‌هاي زير را همواره مدنظر داشته باشيد:‌

1ـ كارمندان به قواعد و خط مشي‌ها نياز دارند. با استخدام اولين كارمندان، به چيزهايي مثل آيين‌نامه داخلي و شرح وظايف و پرونده پرسنلي نياز دارند. كارمندان بايد تحت آموزش قرار گيرند. حالت اسمزي (تأثير پذيري) روش آموزشي ضعيفي است. اجتناب از اشتباه را تمرين كنيد. از روش‌هاي امنيتي استفاده كنيد. كمي بدبين شويد.

2ـ نگذاريد تصميمات مهم خراب شوند. بر تصميمات مالي نظارت كنيد. يك سيستم سفارش خريد تعيين كنيد.

3ـ براي پيروي از خط مشي شركت، به مديران خود متكي باشيد. مواظب تصميمات خودخواهانه خود و كارمندان‌تان باشيد.

4ـ فلسفه يك شركت بزرگ و فعال، تحت فشار تقويت مي‌شود. اين پيام و ديگر پيام‌هاي حياتي را به طور مرتب براي زيردستان تكرار كنيد. دوره‌هاي آموزشي و تعليمي را پيوسته ترويج دهيد.

5ـ دست كم هفته‌اي يك بار شركت خود را بازرسي كنيد. هيئتي از كارگران تشكيل دهيد تا از طريق آنها بازخورد داشته باشيد.

6ـ تا آنجا كه مي‌توانيد خودتان تصميم بگيريد، ولي بياموزيد كه برخي مسؤليت‌ها را به زيردستان واگذاريد. مديران معتقد خود را از روي عملكردها انتخاب كنيد.

7ـ با رشد شركت، يك سيستم گزارشگر دقيق تهيه كنيد، اطلاعات دقيقي بر پايه زمان‌بندي مرتب به دست آوريد. موجودي‌ها را محافظه كارانه اداره كنيد.

8- تمام سعي خود را براي اجتناب از نابرابري‌ها و بي‌عدالتي‌ها بين كارمندان به كار بريد. كم كاران را اخراج كنيد. كمي سخت‌گيري الزامي است.

بشر در مدت زندگي خود مراحل گوناگوني را پشت سر مي‌گذارد و به تدريج از مرحله‌اي به مرحلة ديگر منتقل مي‌شود.

براي مثال از مرحله نوزادي به كودكي و سپس به نوجواني و جواني مي‌رسد اين روش يكي از روش‌هاي تقسيم‌بندي زندگي است.

كه بر اساس زمان و سير حيات صورت مي‌گيرد. روش ديگري كه زندگي را براساس آن تقسيم‌بندي مي‌كنند. روش وظيفه است، يعني زندگي انسان بر حسب نوع وظايف به دوران‌هاي مختلفي تقسيم مي‌شود

مثلاً در يك دوران از زندگي بيشترين و مهم‌ترين وظيفه انسان تحصيل است كه آن را زندگي تحصيلي مي‌نامند. و دوران ديگر كه زندگي شغلي نام دارد دوراني است كه فرد مهم‌ترين و بيشترين وظيفه‌اش در رابطه با انتخاب شغل و پيشرفت در آن تحقق مي‌يابد. شروع زندگي شغلي افراد به شرايط فردي، اوضاع اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي جوامع بستگي دارد.

بعضي از افراد در بسياري از كشورها زندگي شغلي خود را از سنين نوجواني آغاز مي‌كنند. و عده‌اي هم همزمان با تحصيلات دانشگاهي يا پس از اتمام آن اما آنچه اهميت دارد اين است كه اغلب از شغل خود راضي نيستند و زندگي شغلي خود را همواره با ناراحتي، اضطراب و سردرگمي و نا امني مي‌گذرانند. آمارها نشان مي‌دهد كه بطور متوسط مردم 5 بار شغلشان را در طول عمر تغيير مي‌دهند.

يكي از مهمترين دلائل نارضايتي از شغل اين است كه اغلب افراد هنگام آغاز زندگي آگاهانه و براساس معيارهاي صحيح و واقعي براي خود برنامه‌ريزي نمي‌كنند و با توجه به نيازهاي بازار كار، حرف مردم و رشته تحصيلي و بعبارت ديگر مردم كار را براي آنها تعريف و انتخاب مي‌كنند نه خودشان. بنابراين در زندگي‌اي قدم مي‌گذارند كه مجبورند يك عمر بدبختي بكشند، و در انظار ديگران تظاهر كنند كه خوشبختند.

اما براي يك شغل مناسبي را براي خود انتخاب كنيم و زندگي شغلي مطلوبي را پايه‌ريزي كنيم ابتدا بايد بدانيم چند نوع زندگي شغلي وجود دارد و بعد ببينيم كلام يك با اهداف، ايده‌ها، روحيات، گرايش‌ها و توانايي‌ها و علايق و مهارت‌هاي ما سازگار مي‌باشد.

بطور كلي تاكنون مردم دنيا سه نوع زندگي شغلي را تجربه كرده‌اند كه عبارتند از: كارآفريني، خود اشتغالي و استخدام.

منظور از استخدام زندگي شغلي است كه شخص در قالب يك قرارداد رسمي و معتبر وقت و مهارت‌هاي خود را در مقابل دريافت وجه مشخصي در اختيار سازماني دولتي يا خصوصي قرار مي‌دهد. استخدام شرايطي را فراهم مي‌سازد كه موجب امنيت شغلي كامل يا نسبي براي مدت نسبتاً طولاني مي‌گردد. فرد استخدام شده دغدغة ضرر و خطرپذيري مالي كارفرما را ندارد و در جستجوي يك زندگي مطمئن و بي‌مخاطره است. اگر چه در سطح بالايي از رفاه نباشد اين نوع زندگي از دوران انقلاب صنعتي كه سازمان‌هاي بزرگ بوجود آمدند بيشتر رايج‌گرديده و لذا مي‌توان گفت شالوده‌كار در دوران صنعتي استخدام بوده است.

بهرحال آنچه مسلم است عده‌اي از افرادي زندگي آرام، منظم، و مطمئن را بر زندگي توام با ريسك و خطرپذيري، نوسان، پيشرفت، شكست، و هيجان كه مشخصه زندگي شغلي كار آفرينانه است ترجيح مي‌دهند.

خود اشتغالي اصطلاحي است كه براي بيان و توصيف يك نوع زندگي شغلي كه در آن فرد حرفة خود را بر اساس تجربيات و مشاغل آزاد موجود در بازار كار و با مسؤليت شخصي انجام مي‌دهد بعبارت ديگر هر كس كه در استخدام سازماني نباشد خواه بصورت انفرادي كار در منزل انجام دهند يا همانند يك وكيل يا مشاور، يك متخصص كار در بيرون منزل داشته باشند و يا در يك مغازه و يا كارگاه با چند نفر ديگر مشغول بكار باشند خود اشتغال هستند، بعنوان مثال ممكن است فردي در يك مغازه يا كارگاه تعدادي را بكار بگمارد و مشغول توليد محصولي مثل قاب عكس باشد و يا به تنهايي صاحب مغازه باطري سازي باشد و آن را اداره كند جزء خود اشتغالان محسوب مي‌شود.

بسياري از افرادي كه نوع زندگي شغلي كارآفرينانه دارند ممكن است كار خود را از خود اشتغالي شروع كرده باشند اما پس از مدت كوتاهي رشد قابل توجهي نموده و وارد حوزة كار آفريني و شركت‌هاي كوچك و متوسط شده‌اند.

البته بايد متذكر شوم كه امروزه به دليل رشد و توسعه فن‌آوري اطلاعات در ارتباطات افراد در منازل خود از طريق ايجاد شركت‌هاي مجازي در اينترنت اقدام به فعاليت‌هاي گسترده حتي در حد بين‌المللي مي‌كنند. اينگونه فعاليت‌ها كه توسط يك فرد به تنهايي و يا با استخدام ديگران انجام مي‌شود حتي اگر با سپردن قسمتي از كار به ساير افراد و سازمانها بصورت برون سپاري انجام پذيرد جزء فعاليت‌هاي خود اشتغالي محسوب مي‌شود. و در صورتيكه همراه با نوآوري و توسعه كسب و كار باشد كارآفريني بحساب مي‌آيد.

كار آفريني نه تنها يك نوع زندگي شغلي است بلكه بسياري اعتقاد دارند كه يك سبك زندگي و يا يك سبك تفكر و يك فرهنگ است. زندگي كارآفرينانه زندگي است توأم با هيجان و خطرپذيري، تنوع، تغيير، شكست، پيروزي، شوق، تلاش، خلاقيت، و فرصت گرايي زندگي است كه در آن از سكون و رخوت و نااميدي خبري نيست.

زندگي شغلي كارآفرينانه را افرادي انتخاب مي‌كنند كه دوست دارند از ديگران موفق‌تر باشند. آنان مي‌خواهند اين موفقيت را از طريق تلاش بيشتر، خلاقيت بيشتر خلق و كشف نوآوري و بهره‌برداري بيشتر از فرصت‌ها بدست آورند. روحيه آنان طوري است كه نه از رئيس داشتن خوششان مي‌آيد و نه از رياست كردن بر ديگران آنان سخت به دنبال تحقق بخشيدن آرمان و چشم‌انداز خود هستند و در اين راه پول فقط معياري جهت نشان دادن ميزان موفقيت‌شان است نه هدف غايي فعاليت‌هايشان آنان در درجة اول عاشق كارشان هستند. كارآفرين معتقد است براي بدست آوردن پول اول بايد از پول چشم بپوشد و براي رسيدن به موفقيت حاضر است طعم شكست را بچشد.

شكست در نزد كارآفرين واقعه‌اي است كه هنوز فوائد آن تبديل به سود نشده است. كارآفرين همواره در جستجوي ايده‌ها و فرصت‌هاي جديد است.

عصر حاضر عصر فرا صنعتي است و مبتني بر شالوده كاري «كارآفريني» است بنابراين مي‌توان كه عصر حاضر عصر كارآفريني است و كارآفريني يك ضرورت است نه يك انتخاب. بعبارت ديگر جوانان اين دوره مجبورند زندگي كارآفرينانه را انتخاب كنند و آناني كه اين مسير را نپذيرند بايد به سختي زندگي كنند.

كارآفريني مفهومي است كه همراه با خلقت بشر وجود داشته است. مروري بر ادبيات كارآفريني نشان مي‌دهد كه مفهوم كارآفريني براي اولين بار توسط اقتصاددانان مطرح شد. سپس با توجه به اهميت و نقش كارآفريني در شكل‌گيري تحولات اقتصادي درجوامع، دانشمندان علوم اجتماعي نيز به بررسي ويژگي‌هاي فردي و اجتماعي كارآفرينان پرداختند. خانواده، كانوني است كه در شكل‌گيري اين ويژگي‌ها، مي‌تواند نقش حياتي ايفا كند. در جوامع سنتي كه مردان نقش «نان آوري» و زنان نقش «خانه‌داري و تربيت فرزندان» را برعهده داشتند، انتقال ايده كسب و كار بيشتر از طرف مرد صورت مي‌گرفت؛ ساختار جديد خانواده در جامعه امروز و به تبع آن خروج زن از خانه، ظهور جلوه‌هاي تازه‌اي از بروز خلاقيت و نوآوري را در هر دو جنس زن و مرد باعث شد. بدنبال اين تغيير نگرش، شيوه توليد، سبك زندگي و نقش‌هاي والدين در درون خانواده نيز دچار دگرگوني شد. به شكلي كه هر كدام از والدين با رفتار خود مي‌توانند در رشد اعتماد به نفس، خلق ايده‌هاي جديد در خانواده و تعيين مسير شغلي فرزندان، نقش‌هاي اساسي را ايفا كنند.

اگر خانواده را از ديدگاه نهادي مورد بررسي قرار دهيم به اين نتيجه مي‌رسيم كه خانواده از نظر كميم و كيفي مي‌تواند كانون اصلي انديشه كار و تلاش و پرورش روحيه خلق ايده و كار در افراد باشد. تحقق اين امر مستلزم توجه به ويژه والدين به ابعاد و ساحت‌هاي حيات فردي فرزند از هنگام تولد تا زمان تكوين شخصيت اوست. وقتي پدر يا مادر همچون الگويي تلاشگر و مؤثر در عرصه كار و توليد در جامعه ظاهر شوند، كاركردهاي مثبت ناشي از فعاليت آنها فرزند را به سمت و سويي ترغيب مي‌نمايد تا ذهن خود را به صورتي منسجم و ثمربخش به ادامه شغل والدين و يا حرفه‌اي جديدتر سوق دهد. براي چنين فردي دستيابي به منابع اقتصادي ناشي از كار و تسخير فضاهاي جديد، ارزش تلقي مي‌شود. چنين طرز تلقي از دنياي پيرامون، ذهن فرد را نسبت به خلق ايده‌اي نو و استقلال اقتصادي و كسب موفقيت، دگرگون مي‌سازد. در اين مرحله، نوجوان يا جوان ايده‌ كاري خود را با خانواده در ميان مي‌گذارد چه بسا بتواند از تجربيات و رهنمودهاي والدين و احتمالاً حمايت مالي و اجتماعي آنها بهره‌مند شود. اينجاست كه معيارها و ارزشهاي خانواده براي فرزند ملاك عمل و چراغ راه او در مسير كار و تلاش واقع مي‌شود. وظيفه والدين در چنين شرايطي تشريح ابعاد گسترده فعاليت اقتصادي به عنوان ارزش بنيادي براي فرزند و هدايت او در مسير مطلوب، آغاز توأم با موفقيت را در راه‌اندازي كسب و كار به همراه خواهد داشت.

ميزان تحصيلات، نوع شغل والدين، ساخت خانواده، روابط خانوادگي (خصوصاً رابطه والدين با فرزندان)، درآمد خانواده و ميزان برخورداري از امكانات رفاهي در شكل‌گيري «فرهنگ كار» در خانواده مي‌تواند تأثير داشته باشد. انسان‌هاي متفاوت، توانمنديهاي متفاوتي دارند كه اگر از همان دوران نوجواني در مسير مشخص هدايت شوند، مي‌توانند با خلق ايده‌هاي جديد خود، تغيير در روند توليد و بالطبع تغيير در فرآيند تكنولوژي را آسان كنند.

خانواده به عنوان انتقال دهنده جبهه‌اي از ا صطلاحات، آئين‌ها و رفتارهاي اجتماعي مي‌تواند نقش ثمربخش خود را جهت آشنايي با مفاهيمي مثل: «توفيق طلبي»، «استقلال طلبي» و «خطرپذيري» در عرصه فعاليت اقتصادي و همسازي با واقعيت‌هاي كاري در جامعه، به اعضاء خود ارزاني دارد.

نوع نگرش والدين به دنياي پيرامون خود و چگونگي تجسم ارزشهاي اجتماعي براي فرزندان در شكل‌گيري آينده شغلي آنها، مي‌تواند راه را براي دستيابي به اقتصاد سالم هموار سازد. مثلاً چنانچه كسب موفقيت در جهت خلق ثروت و ايجاد فرصت‌هاي شغلي جديد به عنوان بخشي از ارزشهاي مورد نظر والدين براي فرزند به تصوير كشيده شود، نوجوان در چنين شرايطي ذهن خود را براي رسيدن به چنين موقعيتي آماده مي‌سازد. در ادامه چنين فرآيند ذهني، فرد بدنبال راه‌هاي دستيابي به چنين موقعيتي است. او موقعيت‌هاي متفاوت را با هم مقايسه مي‌كند، شبيه‌سازي ذهني انجام مي‌دهد؛ به پرس و جو مي‌پردازد؛ و گاهي اوقات در نشريات، كتب، محيط مدرسه و حتي مجالس سخنراني پرسش‌هاي ذهني خود را دنبال مي‌كند. آنگاه، فرد با آگاهي از ارزش كار و تلاش آماده است بخش بزرگي از خواسته‌ها، آرمانها و ارزشهاي مورد نظر خانواده خود را به محك تجربه بگذارد.

فضاي درون خانواده، خصوصاً رهنمودهاي والدين به فرزندان، اين امكان را به آنها مي‌دهد تا با گسستن از عادات و معتقدات پيشين خود يا ساير افراد خانواده، رفتار جديدي را مورد كند و كار قرار داده و خود را با نظم اجتماعي نوين هماهنگ سازند؛ به شكلي كه بتوانند بر فراز خواسته‌ها و آرزوهاي ذهني خود و منطبق بر نظام‌هاي مدرن پر و بال بزنند و از نفوذ و سلطه انديشه و روش‌هاي سنتي در رفتار آتي خود بكاهند. در ادامه چنين روندي، نقش آفريني فرزند در درون خانواده معطوف به فرآيندهاي توليد و خلق ارزش در جامعه خواهد شد. در اين ارتباط، والدين با شناخت توانمنديهاي بالقوه فرزندان خود و هدايت آنها در مسير شغلي، نقش مهمي در شناسايي و پرورش افراد خلاق و كارآفرين درجامعه ايفاء مي‌كنند.

حمايت و تشويق والدين جهت يادگيري فن‌آوريهاي جديد از جمله فن‌آوريهاي تكنولوژيكي و اطلاعاتي و معرفي مشاغل كه امكان كسب درآمد بالا را براي فرزندان فراهم مي‌سازد، آنان را علاوه بر نقش‌آفريني در درون خانواده، معطوف به اهداف توسعه در سطح جامعه يعني كار مفيد و بهره‌وري بالا خواهد كرد. تغيير نگرشها و رفتارهاي كليشه‌اي در مورد ايفاء‌ نقشهاي خانوادگي و اجتماعي و تشويق فرزندان به رفتارهاي مثبت اقتصادي و اجتماعي، آنان را افرادي كارآمد و هدفمند مي‌پروراند. زيرا پيروي از كليشه‌هاي سنتي و تكراري در عرصه كار و فعاليت، هم به خانواده و هم به جامعه صدمات جبران ناپذيري وارد مي‌سازد. به همين دليل؛ گذر از اين مرحله، تأثيرپذيري فرد از تغييرات جديد و پذيرش مسؤليت خطير اجتماعي به منظور ايجاد كسب و كار جديد و دسترسي به موقعيت‌هاي بهتر و جديدتر، از فرد يك انسان مستقل و توانمند مي‌سازد كه در عرصه‌هاي گوناگون زندگي ضمن پذيرش نقش‌هاي متفاوت مي‌تواند مفيد واقع شود.

در اين مرحله، فرد با ارزيابي مشاغل متناسب با خواسته‌هاي خود و خانواده، به خلق ايده در زمينه كار و فعاليت مي‌پردازد، چارچوب فكري خود را در قالب طرح كسب و كار به جامعه عرضه مي‌كند؛ سپس، با مديريت خود فعاليت اقتصادي را آغاز مي‌كند. در اين مرحله، والدين با استفاده از تجارب خود مي‌توانند فرزندشان را جهت اداره كسب و كار ياري كنند. هر چند ممكن است اين نياز صرفاً متوجه حمايت‌هاي مالي آنها نباشد. با ادامه حمايت خانواده و تقويت روحيه كارآفريني در فرزندان به منظور راه‌اندازي و مديريت كسب و كار اقتصادي توسط آنان، نتايج ذيل متوجه جامعه خواهد شد:‌

كارآفريني، كانون و مركز ثقل كار و تلاش و پيشرفت در عصر مدرنيته تلقي مي‌شود. ما بدون توجه كافي به مقوله «توسعه فرهنگ كارآفريني» نمي‌توانيم به شاخص‌هاي رشد و توسعه كه از طريق تغيير در روند توليد، بهره‌وري و توان افزايي فني و صنعتي در عرصه اقتصاد حاصل مي‌شود، دست يابيم. در گذر از مرحله سنتي به صنتعتي بايد به توانمنديها و قابليت‌هاي فردي كارآفرينان در بهره‌گيري از منابع طبيعي و بكارگيري تكنولوژي مدرن اهتمام ويژه‌اي قائل شويم. زيرا، آنها با بكارگيري روش‌هاي جديد در بازار، خود را براي استفاده بهينه از ابزار و دستيابي به كيفيت مطلوب كالا و خدمات آماده مي‌سازند. كارآفريني، فرآيندي اكتسابي است و خانواده در شكل‌گيري اين فرآيند نقش اساسي را ايفاء مي‌كند. زيرا، خانواده مي‌تواند عنصر پويايي و تحرك را به ژرفاي وجود افراد تحت نفوذ و وابسته به خود تزريق كند به شكلي كه «فرد» و «جامعه» در محيطي هماهنگ به تعامل بپردازند و قالب‌هاي اجتماعي نوآورانه شكل گيرد. نقش و اهميت خانواده به عنوان كانون انديشه نوگرايي، در ايجاد روحيه خلاقيت و نوآوري در افراد، گسترش روحيه كارآفريني و توسعه كسب و كار جديد در جامعه، انكار ناپذير است، به طوري كه در زمينه فعاليت اقتصادي، خانواده مي‌تواند انديشه افراد تحت نفوذ خود را به سمت و سويي سوق دهد كه آنها را از مشكلات پيش رو از جمله؛ بيكاري، فقر، اعتياد، فساد و ... برهاند و آنها را در مسيرهاي شغلي كه مولد سرمايه و فرصت‌هاي جديد است؛ هدايت نمايد. زيرا، خانواده علاوه بر نقش توليد نسل و پرورش ابعاد عاطفي و اخلاقي فرزندان، به عنوان كانوني براي رشد و پرورش انديشه خودباوري، اعتماد به نفس و خودشكوفايي در فرزندان، نقش بسيار مؤثري در راه‌اندازي كسب و كار اقتصادي و توسعه فعاليت‌هاي شغلي در جامعه خواهد داشت.

به دليل نقش و جايگاه ويژه كارآفرينان در روند توسعه و رشد اقتصادي، بسياري از دولتها در كشورهاي توسعه يافته و در حال توسعه تلاش مي‌كنند با حداكثر امكانات و بهره‌برداري از دستاوردهاي تحقيقاتي، شمار هر چه بيشتري از جامعه را كه داراي ويژگي‌هاي كارآفريني هستند به آموزش در جهت كارآفريني و فعاليت‌هاي كارآفرينانه تشويق و هدايت كنند. كارآفرينان با مهارتي كه در تشخيص فرصتها و موقعيت‌ها و ايجاد حركت در جهت توسعه اين موقعيت‌ها دارند، پيشگامان حقيقي تغيير در اقتصاد و تحولات اجتماعي محسوب مي‌شوند. آنها تصديق مي‌كنند كه موفقيت و بقا درچشم‌اندازهاي برخواسته از فردا، نيازمند چالاكي، قوه ابتكار و خلاقيت است. علاوه بر اين كارآفريني به ريسك پذيري، نوآوري و كنش كارآفرينانه هم نياز دارد. بر اساس نظريات اقتصادي و تجارب حاصل در اقتصادهاي روبه رشد، كارآفرينان موتور محركه توسعه و رشد اقتصادي محسوب مي‌شوند.

كارآفريني، موجب سود اجتماعي براي جامعه و دولت مي‌شود.

كارآفريني،موجب توزيع‌مناسب درآمد مي‌شود و اضطراب‌هاي‌اجتماعي‌را كاهش مي‌دهد.

كارآفريني، موجب انتقال تكنولوژي است.

كارآفريني، عامل ترغيب و تشويق سرمايه‌گذاري مي‌شود.

كارآفريني، عامل تعادل در اقتصاد پوياست.

كارآفريني، عامل تحريك و تشويق و حس رقابت است.

كارآفريني، عامل شناخت، ايجاد و گسترش بازارهاي جديد است.

كارآفريني، موجب تحول و تجديد حيات ملي و محلي است.

كارآفريني، عامل تغيير و نوآوري است.

كارآفريني، كيفيت زندگي را بهبود مي‌بخشد.

كارآفريني، شيوة زندگي اجتماعي است.

كارآفريني، موجب بومي كردن توليد و جلوگيري از مهاجرت بي‌رويه به مناطق ديگر مي‌شود.

كارآفريني، فرهنگ خوداشتغالي بجاي ذهنيت استخدامي به ويژه در بين جوانان را تقويت مي‌كند.

كارآفريني، موجب توسعة فرهنگ خلاقيت در سطوح مختلف اجتماعي مي‌شود.

كارآفريني، عامل توسعة روحية مشاركت در جامعه مي‌شود.

كارآفريني، موجب حمايت موثر و اصولي از توسعة بخش تعاوني مي‌شود.

كارآفريني، تغييرات لازم را در قوانين مربوط به بازار كار به منظور اشتغال بيشتر فراهم مي‌كند.

كارآفريني، موجب تقسيم كار اجتماعي در سطوح مختلف اشتغال مي‌شود.

كارآفريني، موجب گسترش فرهنگ خود اشتغالي مي‌شود.

كارآفريني، شكاف‌هاي اجتماعي را كاهش مي‌دهد.

توفيق در كسب و كار هرگز بصورت خودبخودي و يا شانسي نيست بلكه به سازماندهي و بصيرت فرد كارآفرين بستگي دارد.

مسلماً اولين سالهاي راه‌اندازي يك كسب و كار پرفراز و نشيب خواهد بود اما شما مي‌توانيد با ذهني آماده و با اتكاء تجربيات ديگران در زمينه‌هاي مختلف از بروز مشكلات عديده جلوگيري نمائيد. بنظر مؤلف اشتباهات زير در آغاز راه‌اندازي يك كسب و كار شكست‌هاي آينده را بدنبال خواهد داشت.

بخاطر داشته باشيد كه در هنگام راه‌اندازي يك كسب و كار برنامة منسجم و با در نظر گرفتن تمام امور مالي، بازاريابي و ديگر موارد طراحي كنيم.

شما بعنوان صاحب كسب و كار مي‌بايد تخمين بزنيد به چه مقدار پول نياز داريد تا بتوانيد كار خود را راه‌اندازي كنيدو آن را خوب اداره نمائيد.

تازه كاران تجارت معمولاً نيازهاي مالي خود را دست كم مي‌گيرند. اين افراد در ابتداي كار هزينه زيادي را صرف خريد لوازم اداري و محصولاتي مي‌كنند كه ممكن است بسيار تخصصي‌تر از آنچه باشد كه بدان نياز دارند. به همين سبب مشاوران مديريت پيشنهاد مي‌كنند كه پس از محاسبه بودجه جاري مورد نياز براي توليد و تجارت‌ حداقل درصدي متناسب با حاشيه امن به آن اضافه كنيد به اين ترتيب‌براي مديريت خطرپذيري‌احتمالي آماده خواهد شد.

گاه كارآفرينان تازه كار فريب كميت را مي‌خورند و به كيفيت اهميت نمي‌دهند. آنها مي‌انديشند اگر جنس‌ها را ارزان قيمت عرضه نمايند فروش بهتري خواهند داشت و بزودي ميليونر شوند اما اين تصور غلط است مي‌بايست قبل از قيمت‌گذاري همه چيز را بايد سنجيد هزينه‌هاي ثابت و متغيير را حساب كنيم. روش‌هاي تجاري و قيمت‌هاي رقبا را مورد توجه قرار دهيم. و راهبردهاي فروش و بازاريابي را بهينه كنيم.

تعداد محدودي از كارآفرينان كه وارد دنياي تجارت مي‌شوند براي بازاريابي اهميت قائل مي‌شوند. و برنامه و بودجه خاصي در نظر مي‌گيرند.

البته تصور مي‌كنند كه اين كار يك خرج غير ضروري است بخاطر داشته باشيد كه اولين افرادي كه براي راه‌اندازي كسب و كار به آنها نياز داريد بازارياب‌ها هستند آنهايند كه مي‌توانند شما را و كالا و توليد شما را معرفي نمايند.

هرگز فراموش نكنيد كه انعطاف پذير باشيد. كالا و روند فعاليت و بازاريابي خود را به گونه‌اي تطبيق دهيد كه بتوانيد با رقباي بزرگ رقابت كنيد.

بسياري از مؤسسين يك كسب و كار يا بنگاه اقتصادي فعاليت خود را مشابه ديگران انجام مي‌دهند اطمينان حاصل كنيد كه در كار شما چيزي منحصر به فرد و متفاوت از ديگر رقبا وجود دارد.

در ابتداي شروع يك كسب و كار اتفاقات عجيب و ناگهاني اما قابل پيش‌بيني بوقوع مي‌پيوند كه مي‌توان آن را توسط تجربيات شخصي با استفاده از روش آزمون و خطا حل كرد با رشته تجارت شما مسائل نيز پيچيده‌تر مي‌شود و اين دو روش ديگر پاسخگوي آنها نخواهد شد.

بدون داشتن سياست معين در مورد مشخصات مشاغل استخدام‌ها، اخراج‌ه ا، تعطيلات، كمبودها و تجارت نوپاي شما در معرض آسيب جدي قرار مي‌گيرد و در نهايت كسب و كار ضعيف مي‌شود.

گاه صاحب كسب و كار بسيار آگاه و علاقمند به شغل خود است و معلومات وي در زمينة كاري‌اش در سطح عالي است اما با داشتن كاركناني بي‌تجربه و بي‌انگيزه سقوط مي‌كند و دچار ورشكستگي مي‌شود پس اطمينان حاصل كنيد كه حتماً كاركنان از دانش و مهارت‌هاي لازم برخوردارند.

آغاز هر فعاليتي احتياج به كار فراوان و سامانة پشتيبان دارد فشار تعهدات زماني و مسائل مالي باعث بروز مشكلات در روابط خواهد بود. بايد قدري از بار خود را سبك و از كمك نزديكان و دوستان استفاده كنيد. بسياري از اشتباهات به اين دليل بروز مي‌كند كه كارآفرينان اغلب نوپا هستند و تصور مي‌كنند كه همة كارها را مي‌بايست خود به تنهايي انجام دهند. در حاليكه بهترين راه واگذاري انجام كارها به متخصصين است.

بعضي مواقع يك كسب و كار كوچك كه خيلي سريع رشد مي‌كند مي‌تواند موجبات ورشكستگي خود را فراهم سازد اگر توليد كالاي شما همگام با تقاضاي لازم در بازار نباشد رشدي كه شما به عنوان صاحب يك كسب و كار توقع دارد مي‌توانيد موجوديت تجارت و سرمايه شما را تهديد كند.

گاهي افرادي كه در پي راه‌اندازي يك كسب و كار هستند افراد رويايي و خيال پرداز و ماجرا جو هستند كه بيشتر دنبال هيجان مي‌كردند. اين افراد به جاي تفكر و تحمل دشوار مي‌خواهند بگونه‌اي مسائل و بحرانها را پشت سر بگذرانيد تا دوباره به ميدان باز گردند. و اما خستگي و ملالت از همين مسائل جزيي تجارت را به خطر خواهد انداخت.

ناچيز پنداشتن مشكلات در شروع از بزرگترين موانع كارآفرين است كه در صورت شناخت و مقابله با آن مي‌توانيد به موفقيت دست پيدا كنيد.

انسان‌ها در زندگي اجتماعي خود همواره با دو پديده‌ي متناقض روبه‌رو هستند. از يك طرف، منابع در اختيار آنان محدود است و از طرف ديگر، خواسته‌ها و نيازهاي بشر نامحدود است و طبيعت سيري ناپذير نيز آن را تشديد مي‌كند. بر اين اساس، انسان‌ها كوشيده‌اند تا بين كميابي منابع و نيازهاي نامحدود خود نوعي توازن ايجاد كنند. هر چه جوامع انساني متكامل‌تر شده‌اند، در متوازن سازي خواسته‌ها و منابع با مشكلات بيشتري مواجه شده‌اند؛ زيرا امروزه در شرايط متحول و پوياي جهان، نيازهاي بشر با سرعت بيشتري در حال تغيير و تحول است و كميابي منابع نيز محسوس‌‌تر از گذشته است. با وجود تحولات علمي و تكنولوژيكي و توسعه‌ي توانايي‌هاي بشر در كنترل و بهره‌برداري از منابع، نگراني‌هاي زيادي در مورد نحوه‌ي ايجاد تعادل بين امكانات و نيازهاي رو به تزايد وجود دارد.

بشر به دليل ارده‌ي قوي خود، ده‌ها هزار سال براي بهبود و توسعه‌ي شرايط زندگي خود كوشيده و تقدير خود را رقم زده است و هنوز هم همين راه را طي مي‌كند. در مجموع، جوامع بشري سه مرحله‌ي تكاملي را پشت سر گذاشته‌اند كه عبارتند از:

1ـ جامعه‌ي سنتي

2ـ جامعه‌ي صنعتي

3ـ جامعه‌ي فراصنعتي يا اطلاعاتي

در جامعه‌ي سنتي، بشر عمدتاً نيازهاي خود را از طريق شكار و كشاورزي تأمين مي‌كرد و صاحبان كسب و كار از يك رشته آداب و رسوم و هنجارهاي مشخصي پيروي مي‌كردند و كمتر كسي به فكر تغيير و تحول بود و توانايي افراد در تأمين نيازها به زور بازو و كار يدي بستگي داشت و ارزش افزوده صرف ساخت و ساز كاخ‌ها مي‌شد.

با پيدايش انقلاب صنعتي، كسب وكارها شروع به رشد كردند و كار فكري نيز به عنوان مكمل كار يدي مطرح شد. در اين دوره كه آن را جامعه‌ي صنعتي مي‌نامند، ميل به ابداع و خلاقيت در بشر افزايش يافت و كم كم شخصيت‌هايي ظهور كردند كه در پي ارضاي كنجكاوي و كشف موضوع جديد بودند. اين افراد، خصلت‌هاي مشخصي داشتند و از خطر پذيري لذت مي‌بردند.

در جامعه‌ي صنعتي، اصالت به ماده و انرژي داده شد و حركت و توان در اين دوران شتاب گرفت و موتور بخار و ماشين‌هاي پيچيده‌تر اختراع شدند. با سرمايه‌گذاري زياد، گروهي به عنوان الگوهاي كسب و كار ظهور كردند كه نتيجه‌ي اين دوره، معرفي صاحبان صنايع بزرگي همچون فورد بود.

در عصر حاضر كه آن را جامعه‌ي فراصنعتي يا اطلاعاتي ناميده‌اند، سرعت تغيير و تحولات به گونه‌اي است كه از آن به عنوان شگفتي‌هاي سرعت و تحولات نام مي‌بردند. در اين دوره، از اهميت كار يدي كاسته شده و به جاي آن، نيروي انساني كيفي كه توان خلاقيت و نوآوري، با به كارگيري فكر و انديشه دارد، اهميت پيدا كرده است. در چنين فضايي كه تفكر و انديشه عامل تمايز و برتري است، جوامعي مي‌توانند توسعه يابند كه از منبع انساني كه منشأ فكر و ايده است و حياتي‌ترين عامل توليد محسوب مي‌شود، حداكثر بهره‌برداري را كنند.

برخي از صاحبنظران بر اين باورند كه در جامعه‌ي اطلاعاتي سه انقلاب به وقوع پيوسته و در حال تكامل است:‌

1ـ انقلاب ديجيتالي

2ـ انقلاب اينترنتي

3ـ انقلاب كارآفريني

در انقلاب ديجيتالي، اطلاعات به سرعت از طريق سيستم‌هاي ارتباطي كابلي، بي‌سيم، نوري و ماهواره‌آي منتقل مي‌شود و از جمله ويژگي‌هاي آن، قدرت بيشتري در ازاي هزينه كمتر، قدرت پردازش و حافظه است. در انقلاب اينترنتي، مهم‌ترين رسانه‌ي گروهي ارتباط پس از تلويزيون، اينترنت است و اينترنت همه‌ي راه‌هاي ارتباطي ديگر، مثل پست، روزنامه، مجله، تلفن، راديو و تلويزيون را يك جا در خود دارد و هر كس مي‌تواند اطلاعات كاملي به دست آورد.

الوين تافلر معتقد است در جوامع سنتي، صنعتي و اطلاعاتي، شاهد امواجي بوده‌ايم كه در كانون آنها قدرت قرار داشته است؛ به گونه‌اي كه ماهيت قدرت در موج دوم (جامعه‌ي صنعتي) ثروت و در موج سوم (جامعه‌ي اطلاعاتي) دانايي است. قدرت ناشي از خشونت كه محصول موج اول يا جامعه‌ي كشاورزي است، در انحصار زمين‌داران بزرگ و فئودال‌ها بوده است. مردمي كه در ديگر طبقات (رعيت) جاي داشتند، نمي‌توانستند از قدرت لازم برخوردار باشند و به ناچار، مجبور به پيروي از ارباب بودند. قدرت ناشي از ثروت نيز كه در واقع محصول موجو دوم (صنعتي شدن) است (و البته در جوامع كشاورزي نيز تا حدودي وجود داشته)، در انحصار سرمايه داران و كارخانه‌داران بزرگ و بقيه‌ي كاركنان زير دست يا ديگر افراد جامعه،‌ مستقيم يا غيرمستقيم، مجبور به اطاعت از آنان بودند. از اين رو،‌مي‌توان گفت كه افراد جامعه در هر سطحي از دانش و اطلاعات نمي‌توانستند داراي قدرت باشند. ليكن قدرت ناشي از دانايي واطلاعات كه محصول موج سوم (جامعه‌ي اطلاعاتي) است، بهترين نوع توزيع قدرت است. زيرا قدرت در اين موج، در درون كاسه‌ي سر (مغز) افراد جامعه قرار دارد كه همانا دانايي و اطلاعات است. از اين رو، هر كس كه از اطلاعات و دانايي بيشتري برخوردار باشد، لياقت و شايستگي قدرتمندتر شدن را خواهد داشت؛ زيرا اساس قدرت را در اين عصر، دانايي تشكيل مي‌دهد. اين برداشت تافلر از توزيع دانايي به اين معناست كه از اين پس، قدرت از شكل انحصاري خارج و فراگير خواهد شد. اگر در زمان انقلاب صنعتي، قدرت سرمايه يا ثروت، حرف اول را در جهان مي‌زد، در عصر ارتباطات و اطلاعات، دانايي است كه حرف اول را در جهان مي‌زند. بنابراين، بر خلاف دهه‌هاي پيش، در آينده زور و زر تعيين كننده‌ي قدرت جهاني يا گوينده‌ي حرف اول نيست؛‌ بلكه دانايي يا دانش بشري هر كشوري است كه مي‌تواند تكليف ابر قدرت آينده را در جهان روشن كند. بدين لحاظ، سرمايه‌گذاري‌هاي انفعالي و اقتصادي در مقابل سرمايه‌گذاري‌هاي اطلاعاتي و علمي، بسيار ناچيز خواهد بود.

سازمان‌هاي انفعالي و اقتصادي و حتي سياسي، كم كم قدرت‌هاي خود را از دست خواهند داد و قدرت سازمان‌هاي اطلاعاتي (دانايي) بر اريكه‌ي جهان تكيه خواهد زد. اين اطلاعات، نه به معناي اطلاعات و ضد اطلاعات در سازمان‌هاي سياسي و نظامي است، بلكه اطلاعات و دانايي به پيشرفت و تكنولوژي، بازار و بازاريابي، فضا و فضاپيمايي، ماهواره و امواج راديو و تلويزيون، خلاصه چيزي كه امروز به معناي «مصرف» در جامعه رايج است، اطلاق مي‌شود.

الوين تافلر معتقد است كه در موج سوم (جامعه‌ي اطلاعاتي)، صنايع و اقتصاد دودكشي به صنايع بهداشتي تميز، همچون كامپيوتر و ماشين‌هاي الكترونيكي تبديل مي‌شود و علاوه بر آن، «مشتري سالاري» يا «سفارشي شدن توليد» در رأس مشخصه‌هاي آن خواهد بود. به همين دليل، در اين عصر، ديگر توليد انبوه وجود نخواه د داشت؛ بلكه به دليل امكان كسب اطلاعات دقيق از خواست مشتري و امكان ارتباط سريع در عالم مخابراتي، اين امكان نيز وجود دارد كه در سريع‌ترين زمان، كارخانه توليد كننده‌ي كالا يا خدمت، از خواست مشتري آگاه شود و به سرعت از طريق كانال‌هاي ارتباطي و توزيع كنندگان، كالا يا خدمت مورد نياز هر مشتري را در همان روز در هر محل و در هر مكان تحويل دهد. از اين رو، ديگر به انبار كردن سرمايه و امكانات به مدت طولاني در انبارها و مكان‌هاي مسقف نيازي نيست. به همين دليل، در عصر اطلاعات، حجم شركت‌هاي چند مليتي، كارتلها و تراست‌ها به كمترين حد خود در سراسر جهان كاهش پيدا خواهد كرد. تافلر در اين زمينه از بنگاه‌ها و مغازه‌هاي خانوادگي و سفارشي شدن انواع كالاها و خدمات در كشورهاي مختلف ياد مي‌كند.

افرادي كه در عصر اطلاعات، دانايي را در اختيار دارند، بيشترين سهم از توليد را به خود اختصاص داده‌اند زيرا نه تنها نوآوري شرط موفقيت است، بلكه بيشترين كوشش‌ها و تلاش‌ها در اين راستا صورت مي‌گيرد تا آنان از اين دانايي استفاده كنند و قدرت جوامع نيز مبتني بر دانايي است. به نظر تافلر، علت قدرتمندي ژاپن در صحنه‌ي امروز و آينده‌ي جهان، برخورداري از نظام اطلاعاتي و دانايي (دانش قوي) است. اين چشم‌هاي بادامي كه نظير چشم‌هاي الكترونيكي كار مي‌كنند، در حال تسخير بازارهاي جهاني‌اند. همچنين علت ابرقدرت شدن احتمالي اروپا، يكي كردن قدرت تحقيق و توسعه و جمع‌آوري توان اطلاعاتي و دانايي خود در زمينه‌ي پيشرفت و تكنولوژي است. به همين ترتيب، چين اگر بتواند خود را از تنگناهاي جمعيت ميلياردي روستاهاي بسيار برهاند و به دانش امروز جهان دسترسي پيدا كند، امكان ابرقدرت شدن را دارد. در جهان آينده، خاك و جمعيت يا حتي سلاح‌هاي اتمي و سرمايه‌هاي اقتصادي (نظير آمريكا) در تكيه زدن بر اريكه‌ي قدرت كارايي ندارد. به همين دليل است كه امروزه آمريكا با وجود داشتن تمام امكانات اعمال خشونت و ثروت، امكان رويارويي با ژاپن يا كشورهاي پيشرفته‌ي ديگرهمچون آلمان را كه با سلاح دانايي به جنگ وي رفته‌اند، ندارد. بر اين اساس، بنيان پيشرفت و توسعه، قدرت مغز و فكر است، نه قدرت زور بازو يا پول.

بنابراين، اگر خواهان كاهش شكاف توسعه‌اي كشورمان با كشورهاي توسعه يافته‌ي صنعتي هستيم، چاره‌اي جز اين نداريم كه بپذيريم عصر وابستگي ثروت كشور به مواد خام به پايان رسيده است و كشوري كه با ذهنيت جامعه‌ي سنتي و حتي صنعتي با پديده‌ي عصر حاضر رو به رو شود، مي‌تواند از نابودي سريع خود در مقابل رقبا اطمينان داشته باشد. پس بايد بر روي انسان‌ها سرمايه‌گذاري كرده، بستري را فراهم كنيم كه نيروهاي خلاق، نوآور و كارآفرين، از مغز خود استفاده‌ي مؤثرتري كنند و دانش را كه ماده‌ي حياتي توسعه در عصر ارتباطات و اطلاعات است، توليد كنند. خوشبختانه هوش و نبوغ ايرانيان كه زبانزد جهانيان است، بيانگر اين واقعيت است كه جامعه‌ي اسلامي ايران، لياقت و شايستگي قدرتمندتر شدن و پيوند با آينده را دارد، مشروط بر آن كه بدانيم تحول خلاقانه و كارآفرينانه در جهان صنعتي امروز، بدون تحول تكنولوژيك. آن هم به صورت خلاقانه، (نه وارداتي)؛ و همچنين تركيب مناسب دانايي و خلاقيت، امكان‌پذير نيست.

هنگامي كه فرد خلاقي دست به نوآوري زند و بدون هيچ نقد و بررسي، در طوفان بحران‌هاي اجتماعي گم شود، اولين اثر آن سركوب انگيزه‌هاي معنوي خلاق و پرتاب آن به سمت نيازهاي نازل اقتصادي خواهد بود. همين امر، به تدريج استعدادهاي خلاق را به دنبال مخلوقات آنها را در جامعه نابود مي‌كند و شرايط لازم براي رشد بي‌تفاوتي، پوچ‌گرايي و تهاجم مهيا مي‌شود و در برخي مواقع نيز به فرار مغزها و مهاجرت‌ فيزيكي مي‌انجامد. اما تبلور نقد و تحليل و فراهم آوردن بسترهاي رشد خلاقيت و كارآفريني در جامعه، منجر به رشد انگيزه‌هاي معنوي افراد خلاق جامعه مي‌شود و آنان را از سقوط به نيازهاي نازل همچون دريافت پول براي گذران زندگي و پيدا كردن شغل ثابت اداري و دولتي نجات مي‌دهد و شوق اجتماعي آنان را براي فعاليت، دو چندان مي‌سازد.

در همين جا بايد به نقش و رسالت وسايل ارتباط جمعي در نقد و بررسي دستاوردهاي اقتصادي و اجتماعي اشاره كرد. علاوه بر آن، اهميت حياتي رشد نظام‌هاي طبقه‌بندي اطلاعات علمي و اختراعي در كشور نبايد از ديد برنامه ريزان دور شود. از طرف ديگر، خلاقان بر حسب نظام مبتني بر شناخت، ساخت، توليد و سود، در بخش‌هاي اكتشاف، اختراع و كسب و كار فعال‌اند و بدون ارتباط با كارآفرينان مي‌توانند به آثار خود صورتي اقتصادي، اجتماعي يا ارزشي دهند. به همين دليل، ارتباط دائمي خلاقان با كارآفرينان در يك جامعه‌ي سالم، بسيار مهم و استراتژيك است.

در نگاهي ديگر، خلاقيت براي توسعه‌ي خود به شرايط خارجي و داخلي مناسب نياز دارد. انسان‌ها به شرط دارا بودن شرايط داخلي كه همانا نظام‌هاي اطلاعاتي و دانش‌هاي ذخيره شده است، همگي داراي قابليت يكسان براي بروز استعدادهاي متنوع خود هستند. ممكن است امري در جامعه‌اي، خلاق جلوه‌گر شود، ولي در جامعه‌اي ديگر، معمولي جلوه كند. اين خود دليل بر تأثير شرايط خارجي بر شكل بروز و نوع خلاقيت است. بوجود آوردن شرايط خارجي مناسب در سه محور اقتصاد، سياست و علم، تعيين كننده‌ي رشد و توسعه‌ي خلاقان در هر اجتماع است.

جريان رشد و توسعه‌ي نظام‌هاي مولد از عصر سنتي (دوره‌ شكار و كشاورزي) تا عصر اطلاعات يا انفورماتيك، به بهينه شدن بسترهاي رشد كارآفرينان و خلاقان منجر شده است. اميدواريم تحولات اخير جهاني كه به تحول در ارتباطات و مبادلات ميان كشورها انجاميده است، كشور ما را از شر مواد خام برهاند و بسترهاي رشد خلاقان و كارآفرينان را توسعه دهد. تنها در اين شرايط است كه مي‌توان تصويري از توسعه‌ي آينده‌ي كشورمان به دست آورد.

امروزه كارآفريني به عنوان عنصر حيات آفرين و دگرگوني بخش و نيز عامل تغيير در تجديد ساختار جوامع مي‌رود تا در سازگاري و تعامل با تحولات عميق و شتابان عصر شگفت‌آور اطلاعات و ارتباطات و در راه ارتقاء و رشد جهشي شاخص‌هاي توسعه‌اي ملت‌ها در جايگاه يك عامل رقابتي نقش بارز و ارزنده‌اي را ايفا نمايند.

كارآفرينان در مقام انسان‌هاي متعالي، جوامع را از ركود و ايستايي، خمودگي و سستي رهانيده و بسوي پويايي، حركت، انسجام و توسعه‌ي متوازن رهنمون مي‌سازند.

آنان همچنين براي سازمان‌ها، بنگاه‌ها، اجتماعات و كشورها مزيت آفرين بوده و در اعتلا و ترقي انسان‌هاي ديگر و در جهت تأمين آسايش و رفاه، خوشبختي و رفع نيازهاي اساسي جوامع خود از هر گونه كوشش و تلاشي فروگذار نمي‌كنند.

با مطالعه در ويژگي‌ها و خصايص رواني و رفتاري آنان به بسياري از عناصر تعالي آفرين همچون: توفيق طلبي، سختي كوشي، همت والا، اراده قوي، مسوليت پذيري و تعهد در قبال جامعه، آينده‌نگري، برخورداري از روح متعالي، شيفتگي نسبت به كار و تلاش، ايثار و فداكاري و بسياري از شايستگي‌هاي ديگر مي‌رسيم كه لازمه بقا و دوام اجتماعات بشري بوده و توسط آنان تقديم جامعه مي‌گردد در حالي كه آنان چشمداشت هيچگونه پاداشي را از جامعه ندارند. آنان همچنين از طريق خلاقيت و نوآوري و شناسايي فرصت‌هاي ارزشمند محيطي و از راه خلق ارزش، فوايد بي‌شماري را عايد و واصل انسانهاي نيازمند و جوامع بشري مي‌نمايند.

اينك كه جامعه ترقي و پيشرفت، آسايش و رفاه و امنيت و خوشبختي ابناء و آيندگان خود را مديون و مرهون تلاش بي‌وقفه آنان مي‌داند، اين پرسش مطرح است كه آيا سايرين و آحاد و گروه‌ها و نهادهاي جامعه در قبال عظمت و افتخار آفريني‌هاي بيشمار كارآفرين چه مسؤليتي را بعهده خواهند داشت و در قبال حجم عظيم كارهاي آنان چه واكنشي را بايد بروز دهد تا به اندازه‌اي هر چند اندك دين خود را به آنان ادا نمايد؟ قطعاً بديهي‌ترين پاسخ به اين سوال اين خواهد بود كه جامعه به معناي كلي خود و نهادها و سازمانها بطور اخص وظايف و مسؤليت‌هاي بس خطيري در برابر انبوه خدمات كارآفرينان بر دوش دارند. ابتدا اينكه آنان بايد به اين پنداشت دست يابند كه كارآفرينان تافته‌هاي جدابافته از جامعه نبوده بلكه افرادي از آن جامعه و برخواسته از متن آن هستند. آنان كساني هستند كه نياز دارند تا توسط ديگران درك شوند، و بايد امكان رشد و شكوفايي آنان توسط جامعه فراهم گرديده تا آنها بتوانند از پس مسؤليت‌هاي خطير و حساس كه همانا فعاليت‌هاي كارآفرينانه است به نحو مطلوب و ايده آل برآيند. جامعه بايد اين قبيل افراد را بمانند سربازان شجاع خط مقدم عرصه نبرد با جهل و فقر و ذلت پنداشته و در راه حمايت از آنان از هيچگونه كوششي فروگذار ننمايند. كمترين كاري كه جامعه مي‌تواند در برابر آنان انجام دهد پذيرش آنان بعنوان عوامل شكوفاساز و نوآفرين مي‌باشد. اما با مروري به عظمت كار كارآفرينان و زحمات زيادي كه آنان در راه توسعه جامعه متحمل مي‌گردند و تعهد بالايي كه نسبت به درخشش جامعه در آينده دارند افراد و گروه‌هاي موجود در جامعه در كليه سطوح منجمله خانواده گرفته كه بنيادي‌ترين نهاد اجتماعي و موسس و هسته اصلي جامعه تلقي مي‌گردد تا نهادهاي آموزشي، پژوهشي و پرورشي و سازمانهاييكه به هر نحوي از انحاي ممكن مي‌توانند زمينه ساز حركت و جوشش و خيزش فعاليت‌هاي كارآفرينانه باشند و در اين راه پا پيش نهند و آنان را در راه تحقق آرمانها و اهداف عاليه‌شان ياري نمايند چرا كه آنان نيازمند آنند تا از سوي جامعه و همكيشان و همنوعان خود مورد پذيرش و قبول واقع گردند.

هر فرد موفق در زندگي خود به مرحله‌اي مي‌رسد كه مي‌خواهد زندگي را آنگونه كه دوست دارد اداره كند و اين مرحله نقطه عطف خوانده مي‌شود. در اين مرحله است كه انسان نيرويي را كه خداوند در درون او قرار داده (نيروي فكر) با ارتباط برقرار كردن با ضمير ناخودآگاه خود بيدار مي‌كند و مي‌تواند آن نيرو را در جهت رسيدن به اهداف خود به كار گيرد تا در مدت زمان مشخص به هر آنچه مي‌خواهد برسد. اين همان نيرويي است كه يك فروشنده دوره گرد را در تبريز تبديل به يك كارخانه‌دار مي‌كند كه حدود 1000 نفر را مشغول به كار كرده است.

هيچ وقت خود را به خاطر شكست‌هاي گذشته ملامت نكنيد كه هر شكست پلي است براي پيروزي، هر گاه به ياد شكست ها و يا تجربه‌هاي تلخ زندگي افتاديد آن را روي يك كاغذ نوشته و در يك جاي دور دفن كنيد با اين روش شما آن تجربه تلخ را از ذهن خود بيرون آورده و دور انداخته‌ايد و به آرامش دست پيدا مي‌كنيد و وقتي به آرامش خاطر دست پيدا كنيد ذهن شما خود به خود هرگونه كار و واكنش ذهني را كه سودي براي رفاه و آسايش شما ندارد رد مي‌كند.

زندگي همانند ليوان نيمه پر دو نيمه دارد نيمه خالي و نيمه پر.

ما كدامين نيمه زندگي را مي‌خواهيم، تفاوتي نمي‌كند كه ما كدام نيمه زندگي را مدنظر داشته باشيم اگر نيمه خالي را بخواهيم بايد به خالي بودن آن بانديشيم و اگر نيمه پر آن را بخواهيم بايد به پر بودن آن فكر كنيم. بدين منظور ما بايد با انتخاب كردن هدف نيروي عظيم و مثبت نگرش ذهني خود را افزايش دهيم تا بتوانيم با استفاده از انگيزه‌هاي مشخص تداوم حركت بسوي هدف را در خود تضمين كنيم.

يكي از موانعي كه بر سر راه پيشرفت انسان مي‌تواند باشد ترس است. ترس از مرگ، ترس از پيري، ترس از دست دادن شغل، ترس از انتقاد، ترس از فقر، اين ترسها همه ساخته دست خودمان است و براي موفقيت بايد ترسهاي ساختگي را از ترسهائي كه براي محافظت كردن از خودمان لازم است جدا كنيم. و براي رها شدن از ترس‌هاي بي‌مورد به نيروي والاتر تكيه كنيم كه غالب بر همة نيروهاست.

به خداوند متعال كه ياد و ارتباط با او آرمش بخش و نشاط‌آور است.

هر انساني تا اندازه‌اي به خودش اعتماد دارد و اين اعتماد به نفس در مراحل مختلف زندگي متفاوت است و هرگاه انسان اعتماد به نفس قويتري دارد اوضاع زندگي براي او بهتر مي‌شود براي تقويت اعتماد به نفس خود به كارهاي مثبتي كه انجام مي‌دهيد ارزش قائل شويد كه با ارزش گذاشتن به اعمال مثبتتان به طور غير مستقيم ديگران را به تحسين وادار مي‌كنيد و اين اعتماد به نفستان را تقويت مي‌كند، به كارهائي فكر كنيد كه در گذشته به نحو احسن انجام داده‌ايد و نتيجه خوبي در زندگي شما گذاشته است لباسي را بپوشيد كه با پوشيدن آن احساس خوبي به شما دست مي‌دهد. نقطة مهمي كه بايد اينجا به آن اشاره كنم آن است كه هيچگاه مغرور نشويد.

عشق زندگي را زيبا و دوست داشتني مي‌كند و به انسان انرژي مثبت مضاعف مي‌دهد. عشق بر هستي، عشق به بودن، عشق به هدف.

آري ما بايد عاشق هدف خود باشيم تا ميل رسيدن به هدف به اشتياقي پويا براي رسيدن به موفقيت تبديل شود. به اين منظور مي‌توان از تجسم خلاق استفاده كرد. يعني در مواقع مناسب خود را در حالتي تصور كنيم كه به هدف خود رسيده‌ايم اين حالت را با وضوح كامل و با تمام زواياي آن در ذهن خود متصور شويم.

خودتان باشيد، هيچگاه سعي نكنيد كه مانند ديگري باشيد براي خودتان شيوه زندگي كه فكر مي‌كنيد مناسب است مشخص كنيد سعي كنيد انتخاب نشويد بلكه انتخاب كنيد. براي خودتان زندگي كنيد البته با رعايت احترام حقوق ديگران.

احتمالاً اين قانون را در فيزيك دوره دبيرستان خوانده باشيد. اين قانون 1400 سال پيش در دستورات الهام بخش دين مبين اسلام ذكر شده است كه پاداش هر عملي چه خوب و چه بد به خود انسان بر مي‌گردد و انسان با انجام اعمالي كه به نفع ديگران است پاداش دريافت مي‌كند و به پاداش عظيم‌تر كه همان آرامش فكري است دست پيدا مي‌كند. نهايت اينكه ما در شروع هر كاري اگر فكر كنيم كه موفق مي‌شويم و يا فكر كنيم كه موفق نخواهيم شد در هر دو حالت درست فكر كرده‌ايم.

هزاره سوم جهان شاهد اقتصاد رقابتي در بازار خواهد بود كه داراي نقش برجسته و اساسي از طرفي عوامل مؤثر بر موفقيت بنگاه‌هاي اقتصادي به سرعت در حال تغيير و تغير است بعبارتي در اقتصاد دانايي محور، ايده‌ها، محصولات، خدمات و فرايند توليد و عرضه همواره در حال تحول و دگرگوني مي‌باشد. در چنين دوره و عصري براي موفقيت كسب و كار برخورداري از دانش روز و توانايي بكارگيري آن به شيوة نوآورانه و مؤثر همواره مورد نياز و تحسين برانگيز است و كارآفرينان بعنوان كساني كه مي‌تواند با ابتكار و نوآوري تركيبات جديدي از منابع، فرصت‌ها و نيازها را خلق كنند.

در خط مقدم توليد ثروت، توسعه اقتصادي و فناوري در حال حركت هستند. اين كار آفرينان هستند كه بعنوان يك پديده نوين در شرايط فعلي و مخاطره آميز جامعة امروزي با عنايت به خصوصيات برجسته و ممتاز خود امكانات و منابع را براي ايجاد، رشد و توسعه در زمينه‌هاي توليد و خدمات فراهم كرده اشتغال و كسب و كار ايجاد نمايند.

وضعيت اقتصادي كشور و تركيب جمعيتي امروزه بيش از پيش ما را نيازمند يافتن زمينه‌هاي پيشرو در صحنة اقتصادي و گسترش كارآفريني مي‌كند و در اين راستا ضرورت داشتن الگوها و راه‌كارهاي مناسب جهت آموزش و تربيت و استفاده بهينه از نيروي فعال و كار آفرين بيشتر مي‌شود.

هر چند طي دهه‌هاي اخير مقولة جهاني شدن تحولات شگرفي را عرصه‌هاي گوناگون علمي، رشد و توسعه روز افزون نظام‌هاي اقتصادي و اجتماعي فراهم آورد.

از طرفي افزايش نرخ بيكاري و كاهش سطح اشتغال سياستگزاران دنياي كسب و كار را به اين سمت و سو سوق داد كه بهترين شيوه و راه غلبه بر چالشها برخورد خلاقانه و نوآورانه مسائل مي‌باشد و اين بخوبي در مفهوم توسعه مبتني بر كارآفريني منعكس است. جان كلام اينكه كارآفريني فرايند ابتكار و نوآوري و ايجاد كسب و كارهاي جديد در شرايط مخاطره آميز از طريق كشف فرصت‌ها و بهره‌گيري از منابع بوده و كارآفرينان ايده‌هاي نو را به محصول يا خدماتي تبديل و باعث افزايش بهره‌وري. ايجاد ثروت كاهش فقر بيكاري و افزايش سطح اشتغال مي‌شوند.

بر اساس پژوهش‌هاي صورت گرفته كارآفريني فرآيندي پويا و مستمر است هر چند افراد با ويژگي‌ها و خصوصيات ذاتي متولد مي‌شوند اما اشخاص كارآفرين متولد نمي‌شوند بلكه از طريق تجربيات و آموزش در طول زندگي كار آفرين مي‌شوند لذا بنظر مي‌رسد كارآفرينان دو دسته هستند افرادي كه در اثر رشد و تجربه در يك محيط مساعد كارآفرين مي‌شوند. و افرادي كه با آموزش‌هاي لازم فرآيند كارآفريني را طي مي‌كنند در اين ميان افرادي كه هم تجربه دارند و هم آموزش مي‌بينند پرسودترين تلاشها و فعاليت‌ها را رهبري مي‌كنند.

آموزش قبل از تحصيلات دانشگاهي غيرمستقيم بوده و معمولاً از طريق قرار گرفتن فرد در محيط‌هاي خلاق صورت مي‌گيرد خوشبختانه آموزش در تحصيلات دانشگاهي را مبدع و مبتكر دانشگاه جامع علمي كاربردي كشورمان مي‌باشد كه خود مشهور به دانشگاه كارآفرين مي‌باشد.

مجموعة حاضر تقديم مي‌شود به اساتيد و دانشجويان فرهيخته دانشگاه جامع علمي كاربردي سراسر كشور كه پرچمدار كارآفريني است.

دكتر حميد صبري هفتم مهر سال 1335 شمسي در آذرشهر يكي از شهرهاي قديمي آذربايجان شرقي ديده به جهان گشود.

دوران ابتدائي را در دبستان بيژن بخشي از دوره متوسطه را در زادگاه خود آذرشهر سپري نمود. وي مدت كوتاهي در دبيرستان دهقان تبريز و دوره دوم متوسطه را در دبيرستان توحيد شيراز كه وابسته به دانشگاه پهلوي آن زمان بود به معدل 25/19 به پايان رساند.

كارشناسي را در رشته حقوق قضايي و كارشناسي ارشد را در رشته ارتباطات رسانه‌اي با عنوان دانشجوي ممتاز مقطع دكتري را در رشته ارتباطات و روابط عمومي به پايان رساند.

همزمان دروس حضوري را در شهرهاي شيراز ، تبريز ، قم و از محضر اساتيدي چون عارف كامل، آيت ا... شيخ حسين علي نجابت شيرازي و حضرت آيت ا.. العظمي سيد يوسف مدني تبريزي و ساير بزرگان حوزه تلمذ نمود.

ايشان داراي 15 عنوان تأليف از جمله آذربايجان شناسي، روابط عمومي ، ارتباط انساني ، دانش ارتباطات ، شق القمر ، معراج مي‌باشند و قريب به 52 عنوان تحقيق در حوزه‌هاي مختلف ازجمله تاريخ ، آذربايجان شناسي ، علوم ارتباطات ، روابط عمومي ، جنبش نرم افزاري، حوزه ديني و معرفت ، مهندسي فرهنگي ، موسيقي و... و با بيش از 500 عنوان مقاله علمي كه غالباً در سمينارهاي علمي بين المللي ـ ملي و منطقه‌اي ارائه و در نشريات به چاپ رسيده است.

دكتر صبري در سومين جشنواره ممتازين ، مبتكرين و نوآوران دانشجوي بسيجي كشور باعنوان رتبه ممتاز علمي كشور و همچنين مقام اول پروژه در مقطع كارشناسي ارشد در گروه علوم انساني را در سال 1384 به خود اختصاص دادند.

همچنين در چهارمين كنگره بين المللي روابط عمومي سال 1386 بعنوان منتخب ويژه و عضو هيأت ريشه كنگره انتخاب گرديد.

وي در آذرماه 1386 به دعوت انجمن بين المللي روابط عمومي در كشور مالزي شركت نمود و در دانشگاه بزرگ ليم كوك وينق كوالا لامپور درباره افتخارات ايران در عصر حاضر سخنراني نمود و دكتر صبري در بيش از 23 دانشگاه دولتي- آزاد و پيام نور و جامع علمي و كاربردي سخنراني علمي و كارگاه آموزش برگزار كرده است. 

ازجمله موفق ترين آنها كارگاه آموزشي روابط عمومي در مؤسسه امام خميني قم بوده است.

ايشان در جشنواره‌هاي مختلف ازجمله جشنواره توليدات و تحقيقات صداوسيما در جشنواره‌هاي پانزدهم و هفتم : شيراز ـ 1378 ـ دوازدهم : يزد 1383 - سيزدهم : تبريز 1384 شركت و مقام محقق برتر را به خود اختصاص داده‌اند.

در عين حال وي برگزيده جشنواره مستندسازان كشور در سال 1384 و برگزيده همايش اصحاب قلم صداوسيما در سمنان سال 1384 و منتخب نخبگان استان در سال 1385 توسط شوراي اسلامي استان و برگزيده كنگره بين امللي جنبش نرم افزاري در بهار سال 1384 هستند.

ايشان مشاور بيش از 12 سازمان نهاد و مراكز علمي مي‌باشند. ازجمله مشاور ارتباطات شوراي اسلامي استان، مشاور علمي شوراي شهر تبريز، مشاور ارتباطات و فرهنگي دانشگاههاي آزاد اسلامي شمالغرب كشور، مشاور فرماندار تبريز، مشاور سازمان بازرگاني استان، دبيرعلمي گردشگري استان، مشاور شهردار كلانشهر تبريز، مشاور رياست مركز پژوهشي و اسلامي صداوسيما و ...

دكتر صبري در بعضي از انجمن‌هاي بين المللي و جهان نيز عضويت دارند.

ازجمله :

- عضو پيوسته انجمن بين المللي ايران شناسي

- عضو انجمن بين المللي روابط عمومي

- عضو انجمن بين المللي رسانه و ارتباط

در حال حاضر ايشان مسئوليت مركز تدوين تاريخ 500 ساله آذربايجان را به عهده دارند.

دكتر صبري در حوزه آموزش نيز در غالب مراكز علمي كشور در رشته هاي علوم ارتباطات ـ روابط عمومي و كارآفريني تدريس دارند.

ايشان در حوزه رسانگري نيز فعال مي باشند و و صاحب امتياز و مدير مسئولي هفته نامه تبريز را بعهده دارند.

دكتر صبري به بيش از 25 كشور جهان سفرهاي علمي و تحقيقاتي داشته است.

دكتر صبري مشاور ارتباطات، رسانه و فن‌آوري شوراي استان آذربايجان شرقي ضرورت ايجاد يكي از شهرهاي آذربايجان بعنوان شهر الكترونيكي و هوشمند متذكر شد و اعلام كرد با توجه به موقعيت‌ جغرافيايي، اقليمي، تاريخي و قرار گرفتن در جاده قديم ابريشم به لحاظ امكانات بالقوه شهرك مدرن خاوران باسمنج در حومه تبريز مناسبت‌ترين گزينه جهت ايجاد شهر هوشمند و الكترونيكي باشد.

صبري با اشاره به شهرهاي هوشمندي كه در كشورهاي مختلف جهان از جمله كشور مالزي ديدار و مطالعاتي را داشته است به مديران استان پيشنهاد كرد شهرك خاوران تبريز شهر نمونه هوشمند و الكترونيكي در كشور شود.

وي ابراز اميدواري كرد با اين حركت استان آذربايجان شرقي در مسير يك تحول عظيم فن‌آوري اطلاعات و ارتباطات خواهد بود.

دكتر صبري شهر هوشمند پوتراجايا در مالزي بهترين الگوي مناسب براي مديران استان پيشنهاد نمود كه تقريباً شهرك مدرن خاوران بسياري پارامترهاي لازم را بالقوه در خود دارد. و با اين حركت خاوران در كنار تبريز شهر پيشرفته و مدرن كشور خواهد بود.

وي كه مشاور علمي شوراي كلانشهر تبريز نيز مي‌باشد ايجاد شهر مدن و نمونه و هوشمند خاوران را يك ضرورت اجتناب‌ناپذير خواند و ابراز اميدواري كرد مديران استان و كلانشهر تبريز بيش از پيش به اين ضرورت استاني توجه جانانه خواهند داشت.

دكتر صبري در ادامة سخنان خود اضافه نمود كه: حقير در اجلاس پنجم شوراي استان آذربايجان شرقي كه در تالار پتروشيمي تبريز و با حضور اكثريت نمايندگان محترم شوراهاي شهرهاي استان و رياست محترم شورا جناب آقاي منافي برگزار شد پيشنهاد نمودم كه يكي از شهرهاي آذربايجان به عنوان شهر هوشمند انتخاب شود و اين پيشنهاد با استقبال اعضاي محترم شوراي استان مواجه شد.

دكتر صبري با بيان ويژگي‌هاي يك شهر هوشمند كه در آن با استفاده از فن‌آوري اطلاعات و ارتباطات مي‌توان خدمات گوناگون شهري را با ديگر بخش‌هاي دولتي حتي خصوصي در زمينه‌هاي اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي در 24 ساعت شبانه‌روز و 7 روز هفته با كيفيت مناسب در اختيار شهروندان قرار مي‌دهد. وي عصر فعلي را عصر دانايي خواند و افزود در عصر دانايي شهروندان همگي دانا هستند و مي‌طلبد شهري كه مناسب عصر دانايي باشد ايجاد گردد و مسلماً پيشنهاد شهرك مدرن خاوران بعنوان شهر هوشمند و شهر الكترونيكي شهر دانايي است. و در اين شهر دانايي شهروندان كساني هستند كه توانايي استفاده از فن‌آوري جديد اطلاعات و ارتباطات را خواهند داشت و خدمات مورد نياز خود را با سيستم‌هاي الكترونيكي از مؤسسات و مراكز مورد نظر دريافت خواهند نمود.

در ضمن ما در آينده وارد جامعه اطلاعاتي خواهيم شد و شهروندان جامعه اطلاعاتي در شهري كه اطلاعات در آن نقش كليدي خواهد داشت و تقريباً تمام فعاليت‌ها با مبادله الكترونيكي انجام خواهد شد.

دكتر صبري در پايان ضمن تقدير مديران ارشد استان و شهرداري‌ها بار ديگر شهرك خاوران را مساعدترين و مناسب‌ترين گزينه براي ايجاد شهر هوشمند و الكترونيكي يادآور شد و خاطرنشان كرد كه با اين حركت قطعاً ما شاهد تحول شگرف در اين بخش از كشور اسلامي‌مان خواهيم بود. و اين حركت گامي است در جهت تحقق منويات رهبري فرزانه انقلاب و آن تحقق بخش عظيم از جنبش نرم‌افزاري كه مقدمة توليد فكر، علم و انديشه است.

عصر فعلي عصر انفجار اطلاعات و انقلاب ارتباطات است و بشر امروز در اقيانوس اطلاعات غوطه‌ور در عرض سه دهة اخير بيش از 50 قرن گذشته اطلاعات توليد شده.

امروز طوفان سهمگين و بهمن عظيم اطلاعات از هر سو در حال ريزش. بنابه گزارش يونسكو بيش از 90 درصد از مجموع كل نخبگان فرزانگان و دانشمندان كه از بدو پيدايش انسان بر روي زمين زيسته‌اند در حال حاضر زنده‌اند.

با حضور فن‌آوري جديد ارتباطات مقولة انتقال و توزيع اطلاعات بنحو شگفت انگيزي سهل و سريع شده است.

آقاي پستمن سخن جالبي دارند! انسان ديروز يك كوزه اطلاعات داشت و احساس آرامش و سيرابي مي‌كرد. اما امروز انسان با يك اقيانوس مواج پر از اطلاعات كه هميشه مي‌جوشد ولي متأسفانه احساس عطش و اضطراب مي‌كند.

بنظر مي‌رسد كه در 30 سال آينده (سه دهه ديگر) مقوله دهكدة جهاني آقاي مارشال مك لوهان بپايان برسد و پيشرفت تكنولوژي ارتباطات چنان رشد سريع داشته باشد كه سه دهه آينده جهان به بازار پيام تبديل گردد.كه در آن دانايي حرف اول را كه همان اطلاعات است خواهد زد.

دنيا و عصر كنوني عصر فناوري اطلاعات است و دنياي پيشرفته امروز بر پاشنه اطلاعات مي‌چرخد. در حال حاضر جنگ بين قدرتها چيزي جز اطلاعات نيست جابجائي ابزار قدرت بعينه قابل ديدن است زمزمة شكل‌گيري دولت الكترونيكي. شهر هوشمند و شهروند الكترونيكي به واقعيت روز تبديل شده است.

به ديگر سخن درونماية جوامع بشري در حال حاضر اطلاعات است و در اين رهگذر سيل خروشان اطلاعات امروز به قطره تبديل شده بگونه‌اي كه فن‌آوري جهان را كوچك و انسان را بزرگ كرده است. در اين گير و دار كه عرصة فن آوري‌هاي نوين ارتباطي است مطالبي را هم در حوزة رسانگري و رسانه‌ها و حوزة رسانگري و روابط عمومي‌ها عرض مي‌كنم.

قبل از هر چيز بايد به استحضار برسانم كه اولاً رسانه‌ها برآيند فرهنگ اطلاعاتي هر جامعه مي‌باشند. و رهبري فرهنگي يا به اصطلاح كارفرمايي فرهنگي جامعة اسلامي ما بعهدة رسانه‌هاست. در حقيقت مديريت فرهنگي ايران سرافزار با رسانه‌هاست. ما مي‌توانيم در قالب برنامه‌هاي راديويي و تلويزيوني، و يا در قالب قصه‌ها ـ رمان‌ها ـ طرح‌ها و نقاشي‌ها ـ موسيقي و روزنامه‌ها و مجلاتمان ايجاد مصونيت در جامعه را تجربه نمائيم.

رسانگران براي موفقيت خود و رسانه‌ مي‌بايست با مهندسي ماهرانه و خاص پيام فاخر و جذابي را براي مخاطبان تهيه نمايند كه جاذب باشد از طرفي پيام مهندسي شده بايد آموزش دهنده، بينش افزا، و از طرفي آگاهي بخش باشد.

طنازي در متن برنامه‌ها يكي از عواملي است كه مخاطب را جذب و جلب مي‌كند و بر تعدادشان مي‌افزايد. متن برنامه‌ها بايد از ناز و كرشمه و طنازي همراه باشد، چون ذات بشر طناز پرور است لذت مي‌برد از طنازي و هر چند از لودگي ممكن است احساس آرامش بيشتر مي‌نمايد.

تا فراموش نكرده‌ام بگويم كه وظيفه رسانه‌ها و رسانگران امروز آشتي دادن نسل انقلاب با نسل امروز جامعه بزرگ ايراني و اسلامي ماست آنهم بگونه‌اي كاملاً خردمندانه و ماهرانه.

اين حركت مي‌بايست:

اولاً غيرمستقيم و در ثاني مبتني بر ميل و نياز و مصلحت نسل امروز و حال و هواي كاملاً بروز و مبتني بر مقتضيات نسل پرشور و حال و پوياي امروز جامعه‌مان باشد، مقاوم سازي دلها، فكرها و انديشه‌ها با ايجاد جرأت و جسارت خاص كه در آن جرأت و جسارت و شجاعت مقرون هم باشند نه گستاخي كه نوعي بي‌ادبي است.

امروز فراوردة مغز انديشه است و فراورده دل انگيزه و در اين رهگذر رسانه‌ها و رسانگران مقولة دل افزاري را كه همانا بدست آوردن دل انسانهاست و نتيجه آن رشد و توسعه و بهره‌وري مظاعف در جامعه مي‌باشد.

ما در رسانه‌ها مقولة شايسته سالاري، شايسته خواهي، شايسته شناسي و شايسته گزيني و شايسته‌داري و شايسته پروري را فرهنگ غالب جامعه نمانيم.

بويژه در حال حاضر براي كاستن گرايش مردم به رسانة ماهواره‌اي بايد بعد تنوع كار رسانه و بالا بردن جذابيت. كيفيت تا تأمين نيازهاي منطقي مخاطبان و نهايتاً تأثيرگذاري بر افكار عمومي، و ايجاد اعتماد براي رسانه‌ها مقام معظم رهبري مي‌فرمايند: جوانان يك فرصت هستند نه تهديد.

ما مصالح مخاطبان جوان را در كنار ميل و نياز و مصلحت آنان بررسي و حساب كنيم. گاه در بعضي از محافل عده‌اي مي‌گويند جوانان دين گريز شده‌اند در صورتي كه اينگونه نيست جوانان كشور ما كاملاً دين‌مدارند. صورت عيني آن را در عاشورا و اربعين و 22 بهمن ملاحظه و مشاهده كرديم. بنابراين رسانه‌ها بايد تصويري زيبا از دين كه همانا پيشرفت ـ توسعه ـ نشاط ـ رشته ـ تبسم است. از مشكلات رسانه‌ها نبود استراتژي اطلاعاتي است چرا كه منابع ما محدود نيست گاه مسدود است ميان تكثير و تكثر فرق است بويژه در عرصة رسانه‌هاي مكتوب. تكثير يعني 500 نشريه و روزنامه شبيه هم. تكثر يعني 10 روزنامه داشته باشيم هر كدام ديدگاه خاص خود را داشته باشند در واقع برخورد آراء و عقايد.

پويايي رسانه‌ها بسيار مهم است. امروز در عرصة رسانگري روزنامه‌نگاري حرفه‌اي جواب مي‌دهد عصري كه عرصة رقابت جدي است لذا هر كس كالاي مرغوب و بهنگام دهد موفق‌تر است. توليدات بايد حرفه‌اي و تخصصي باشد. كالاي خبري كالايي نيست كه آن را بتوان حبس كرد حبس خبر امروز جواب نمي‌دهد. از سويي مطبوعات محلي را تقويت كنيم شبكه‌هاي مناطق و استاني را پرمحتواي نمائيم.

در عرصة دنياي ديجيتال امروزه ديگر نمي‌توانيم مثل گذشته مردم را در تاريكي نگه داريم و افكار عمومي را براي مدتي طولاني كنترل نمائيم.

در عصري كه اخبار چه در سطح منطقه‌اي و چه در محدوده كشوري و حتي در سطح جهاني به سرعت در سراسر جهان پخش مي‌شود و افكار عمومي مردم جهان را شكل مي‌دهد. در حاليكه عرصة سايبر يا اينترنت مرزهاي جغرافيايي و فرهنگي را بسيار كمرنگ و حتي نامرئي نموده است.

در اين گيرو دار هيچ انسان، نهاد، موسسه و سازمان و حتي كشوري در خط امان قرار ندارد و نمي‌تواند مانند گذشته هر كاري دلش خواست انجام دهد.

ما امروز شاهد هزاران وبلاگ در كشورمان و ميليون‌ها وبلاگ در سطح عالميم. در دنياي سايبر دنيايي كه دائما در حال توليد و توزيع اطلاعات خبر، عكس حتي شايعه.

رسانه‌ها ديگر در يك محدودة جغرافيايي محصور نيستند بلكه حضورشان جهاني است و دسترسي به اطلاعات از هر گوشه جهان كاري است بسيار سهل و آسان فقط نياز به يك كامپيوتر و اتصال آن به شبكه جهاني اينترنت. دنيايي بسيار پيچيده و در حال نوسان و توليد حجم سرسام آور و اطلاعات.

در اين دنياي جديد فرصت‌هاي چشم‌گير مغتنمي براي روابط عمومي‌هاي نوين و يا سايبر به ارمغان آورده و ارتباط كاملا دو طرفه و تعاملي شده است. در ضمن كاركردها و وظيفه روابط عمومي در دنياي الكترونيك باعث خواهد شد كه ما از آنها عملكرد جديدي را انتظار داشته باشيم.

ايجاد سيستم مديريت اطلاعات از نيازهاي اصلي و مبنايي روابط عمومي كشورهاست.

امروز انقلاب ارتباطي واقعي ملموس و عيني است. و با مينياتوري شدن يا به اصطلاح كوچك گشتن فن‌آوري‌هاي ارتباطي و انقلاب در ابزارهاي ارتباطي شاهد حجيم‌تر شدن ميزان پردازش اطلاعات و افزايش توان انباشت اطلاعات هستيم.

در پاسخ بايد عرض كنم كه جامعه اطلاعاتي عبارت است از يك جامعة پست مدرن كه نقطه اتكاي آن توليد اطلاعات است. گرانبهاترين كالاي جامعة اطلاعاتي.

در جامعة اطلاعايت اين فكر و انديشه است دانايي است كه ارزش دارد اصولاً جامعه اطلاعاتي يعني جامعة دانايي چرا كه عنصر دانايي در اين عرصه محور است. و قطعاً توانايي انسان جامعه اطلاعات رهين همين دانايي اوست. عصر جامعة اطلاعاتي عصر انديشه سالاري و فكر محوري است.

جايگاه روابط عمومي در اين جامعه و وظيفه و نقش آن مديريت اطلاعات است يعني مديريت توليد ـ عرضه ـ انعكاس و بهره‌گيري از آن.

يكي ديگر از وظايف روابط عمومي‌ها آموزش است مي‌گويند وظيفه آموزش انتقال محفوظات نيست يعني اصولاً نيازي نيست كه محفوظات از يك ذهن به ذهن ديگر منتقل شود. همه اين محفوظات همه جا در اختيار كاربران است. بنابراين وظيفه آموزش چيز ديگري است.

و آن اين است كه به افراد ياد دهند كه چگونه بهتر ياد بگيرند.

دومين وظيفه اين است كه انتخاب را ياد دهند ما در حال حاضر در معرض سيل عظيمي از انواع اطلاعات هستيم و به به اصطلاح عصر مه اطلاعاتي است. مي‌بايست نسل جديد را آماده كنيم كه از ميان درياي اطلاعات بهترين آن را با تفكر و تأمل انتخاب نمايند.

مطلب مهم ديگر بهره‌گيري روابط عمومي‌ها از فن‌آوري نوين اطلاعات و ارتباطات است كه مي‌بايست براي ورود به جامعه اطلاعاتي كه در آن شهر و شهروند هوشمند و الكترونيكي خواهند بود با ويژگي‌ها و مختصات خود، لذا بنظر مي‌رسد در مقطعي كه اين فن‌آوري‌ها فرصت‌هاي چشم‌گيري را براي روابط عمومي‌هاي نوين و يا سايبر به ارمغان آورده و خواهد آورد. با اين وصف روابط عمومي‌ها چاره‌اي جز وداع با روش‌هاي سنتي و مجهز شدن به فنون نوين ارتباطات را ندارند. و در اين رهگذر بدون شك تجهيز روابط عمومي‌‌ها به ابزار ICT , IT روند اطلاع رساني را قطعاً با تحول شگرف مواجه خواهد ساخت.

و در اين وضع سرعت و قرارگيري در انتشار اطلاعات و كاهش هزينه‌ها بعنوان مزاياي روابط عمومي‌هاي تجهيز شده به فن‌اوري‌هاي نوين و در يك كلام روابط عمومي الكترونيك است. و بايد با شناخت و بكارگيري تجارب و اندوخته‌هاي كشورهاي توسعه يافته از جمله كشور توسعه يافته مالزي كه افتخاري براي كشورهاي اسلامي و مسلمانان جهان است و پيشرفت‌هاي سريع آنان بر هيچ كس پوشيده نيست. شرايط لازم را براي جهش بسوي مطلوب ايجاد نمائيم.

چرا كه با آن وضع هم نقش موثري در جريان گردش آزاد اطلاعات و اطلاع رساني همگاني خواهد داشت و زمينه مشاركت فراگير افكار عمومي را در فرايند تصميم سازي و ارتقاي آموزشي هموار خواهد ساخت بنابراين توصيه مي‌كنم نيروهاي انساني متعهد متخصص در عرصة روابط عمومي الكترونيك آموزش داده شود و خود بستر مناسبي براي تحقق اهداف شهر و دولت و شهروند هوشمند و الكترونيكي است.

اما شهر الكترونيك ثمره گسترش جهان اطلاعات و موج سوم تافلر است. هر چند نمي‌توان تاريخ دقيقي را براي ايجاد شهر هوشمند ذكر نمود ولي بنظر مي‌رسد اولين اقدام در ايجاد آن برنامه توسعه فن‌آوري اطلاعات كشور سنگاپور در سال 1992 ميلادي باشد.

يكسال بعد امريكا و كره به اين قافله عظيم پيوسته‌اند و از سال 1993 ميلادي همزمان با ژاپن، تايوان، انگلستان برنامه‌هاي كلان خود را مطرح كردند. در كمتر از يك دهه از پيدايش اولين شهرهاي الكترونيكي جهان شهرهاي بزرگي مانند بوستون ـ تورنتو ـ دبي ـ برلين نيز به اين قافله توسعه پيوستند. اما شهر الكترونيك چيست؟ عبارت است از شهري كه با استفاده از فن‌آوري اطلاعات و ارتباطات بتواند خدمات مختلف شهري را با ديگر بخشهاي دولتي و حتي خصوصي در زمينه‌هاي اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي در 24 ساعت شبانه روز و طول 7 روز هفته با كيفيت مناسب در اختيار شهروندان قرار دهند.

و شهروند الكترونيكي كسي است كه توانايي استفاده از فن‌آوري اطلاعات و ارتباطات را داشته باشد و بتواند خدمات مورد نياز خود را با بهره‌گيري از سيستم‌هاي الكترونيكي از ادارات و موسسات مدنظر دريافت نمايد. ما مي‌گوئيم وي با چنين مشخصاتي شهروند جامعه اطلاعاتي است كه اطلاعات در آن نقش سازنده و كليدي دارد. و تمام فعاليت‌ها با مبادلة هوشمند اطلاعات صورت مي‌گيرد.

يك شهروند شهر هوشمند مي‌بايست بتواند حداقل وب سايت شهر الكترونيك را باز و در بخش‌هاي مختلف آن تحقيق نمايد، و بداند كه از هر بخش چه كمكي مي‌تواند بگيرد او نيازي به دانستن ويندوز، ورد ندارد و تنها اطلاعات اوليه دربارة ‌دسترسي كافي است.

جان كلام اينكه رسانگران و رسانه‌ها، روابط عمومي‌ها در عصر دانايي براي ورود به جامعة اطلاعاتي خود را مسلح و آماده نمائيد چرا كه قدرت دانايي خواهد بود و معاملات بر سر اطلاعات توليد شده كه برايند همين دانايي انسانهاست، پديد خواهد آمد و آنگاه نتيجة تطبيقي كلام الهي كه زيب‌افزاي كتاب رحماني است از جمله هل يستوي الاعمي و البصير و در جاي ديگر. هل يستوي الذين يعلمون و الذين لايعلمون كه نشان مي‌دهد عصر جامعه اطلاعات عصر انديشه سالاري و فكر محوري است. كه در آن اطلاع سازها، اطلاع پردازها و اطلاع خواه‌ها حضور فهيم و فكورانه خواهند داشت و همه فرآيند و اقدامات اين گروه، توليد، گزينش و ارائه و در نهايت دريافت و بهره‌گيري اطلاعات خواهد بود و زمينه سازي براي ظهور و درك نور نوراني و شفق و سرخابي عشق و انتظار و اميد خواهند بود انشاء الله به اميد آن روز ....

1ـ روابط عمومي مدرن ـ دكتر حميد صبري ـ تبريز ـ چاپ هماذر 1384

2ـ انقلاب ارتباطات، انفجار اطلاعات ـ دكتر حميد صبري ـ تبريز ـ چاپ هماذر 1382

3ـ آشنايي با دانش ارتباطات ، دكتر حميد صبري ـ تبريز ـ چاپ امين 1381

4ـ مجموعه مقالات همايش روابط عمومي الكترونيك ـ امير عباس تقي‌پور ـ هفت تبليغ 1384

5ـ پژوهش نامه روابط عمومي ايران ـ دكتر علي اصغر محكي ـ نامدار صداقت ـ پژوهشگاه فرهنگ ـ 1386

6ـ كتاب اول روابط عمومي ـ استان مركزي ـ شوراي هماهنگي ـ اراك 1383

7ـ روابط عمومي و رسانه‌ها ـ‌ فيروز ديندار فركوش ـ حسين صدري نيا ـ نشر سليم ـ تهران 1383

8ـ روابط عمومي الكترونيك ـ مهندس مهدي مومني نور آبادي ـ نشر مطالعات و تحقيقات رسانه‌ها ـ تهران 1382

9ـ روابط عمومي برتر ـ جمعي از نويسندگان ـ نشر دفتر تبليغات ـ تهران 1385

10ـ آرمان روابط عمومي ـ هنر هشتم شماره 556 سال سوم خرداد 86 شماره 560 ششم خرداد و 558 فن‌آوري ارتباطي

دوران نگاه تزئيني و نمايشگاهي به كاركرد سازماني روابط عمومي به سر رسيده است.

حميد صبري فرزند محمد متولد 1335 متأهل داراي دو فرزند دختر و پسر همسر خانه‌دار، محل تولد آذرشهر

- كارشناس حقوق قضايي

- كارشناس ارشد ارتباطات T.V.P ،

- دكتري C.P.R.M ارتباطات روابط عمومي

- تحصيلات حوزه ـ خارج فقه و اصول داراي اجازات از مراجع عظام تقليد

- اولين فارغ التحصيل و دانشجوي ممتاز دانشكده

- برگزيده سومين جشنواره ممتازين، مبتكرين ـ و نوآوران دانشجوي بسيجي دانشگاههاي سراسر كشور

الف: كسب رتبه ممتاز علمي كشور

ب : كسب مقام اول پروژه كارشناسي ارشد در گروه علوم انساني 1383

الف: جشنواره هفتم شيراز با پژوهش بيوگرافي شهيد قاضي طباطبايي 1382

ب: جشنواره 12 يزد با پژوهش نهضت خدمات رساني مرداد 1382

پ: جشنواره 13 تبريز با پژوهش نهضت پاسخگويي به مطالبات مردم 1384

ـ برگزيده كنگره بين‌المللي جنبش نرم‌افزاري بهار 1384

ـ برگزيده كنگره‌هاي بين‌المللي 4-5 سالهاي 84 و 86 تهران

ـ برگزيده همايش اصحاب قلم سازمان صدا و سيما سمنان 1384

1ـ عضو شوراي تحقيقات زندانهاي شمالغرب كشور

2ـ صاحب امتياز و مدير مسؤل هفته نامه تبريز

3ـ مسؤل تبليغات و انتشارات سپاه پاسداران انقلاب اسلامي تبريز

4ـ مشاور ارتباطات و رسانه‌اي شوراي اسلامي استان

5ـ مشاور علمي شوراي اسلامي كلانشهر تبريز

6ـ مشاور دانشگاه آزاد اسلامي شمالغرب كشور

7ـ مسؤل مركز تدوين تاريخ 500 ساله آذربايجان

8- مشاور شهردار كلانشهر تبريز 3-1384

9ـ مشاور فرماندار تبريز 1383

10ـ مشاور سازمان بازرگاني استان 1386-1384

11ـ عضو پيوسته انجمن بين‌المللي ايران شناسي

12ـ مشاور سازمان مسكن و شهرسازي سال 70-1365

13ـ نيروي رسمي سازمان صدا و سيما پژوهشگر ارشد

14ـ مشاور رياست مركز پژوهشهاي اسلامي سازمان صدا و سيما

1ـ آشنايي با دانش ارتباطات

2ـ انقلاب ارتباطات انفجار اطلاعات

3ـ آذربايجان شناسي (1) آذرشهر

4ـ آذربايجان شناسي (2) (كندوان بهشت گمشده)

5ـ روابط عمومي مدرن

6ـ ياس بنقش (شعر)

7ـ جزيره تنهايي (شعر)

8- افكار عمومي

9ـ مباني ارتباطات انساني چاپ توسط دانشگاه جامع

10ـ معراج (رؤيت ناشناخته)

11ـ شق القمر و ماه بشكافت

12ـ ترنم مضراب (موسيقي)

1ـ بيوگرافي شهيد غفاري

2ـ بيوگرافي شهيد مدني

3ـ بيوگرافي شهيد قاضي طباطبائي

4ـ كولي در ايران

5ـ اخلاق رسانه‌اي

6ـ زيبائي شناسي در قرآن

7ـ علماي فرزانه در عصر صفوي

8- آرام در دل صخره‌ها

9ـ جنبش نرم افزاري

10ـ فقه زن ـ رسانه

11ـ علماي آذربايجان

12ـ نهضت پاسخگويي

13ـ نهضت خدمت رساني

14ـ وقف

15ـ مهندس فرهنگي

ـ تهيه بيش از 500 عنوان مقاله ـ علمي ـ معرفتي در حوزه ارتباطات ـ معارف ـ بيوگرافي ـ مونوگرافي ـ موسيقي كه در نشريات بين‌المللي ـ كشوري ـ محلي به چاپ رسيده.

ـ برگزيده جشنواره مستندسازان تهران با مستند خط شرح حال شهيد آيت الله غفاري 1384.

ـ منتخب نخبگان استان در سال 1385 توسط شوراي اسلامي استان آذربايجانشرقي

ـ كسب مقام اول در كنگره‌هاي عاشورا پژوهي در سالهاي 1385-1386 با ارائه مقاله دفاع مقدسي نمي از عاشوراي حسيني

ـ سخنراني در دانشگاه ليم كوك ونيق مالزي آذر 1386

ـ سخنراني در دانشگاه، دولتي اراك 1385 كنگره جنبش نرم افزاري

ـ سخنراني در هتل پارس تبريز ـ همايش مديران روابط عمومي استان 1381

ـ سخنراني در همايش فرهنگ و رسانه‌ها و گردشگري آذر 86

ـ سخنراني در كنگره مشروطيت. دانشگاه تبريز تالار وحدت 1381